Το ενδεχόμενο μιας νέας στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν εξετάζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CBS News από πηγές με γνώση των σχετικών συζητήσεων. Η ισραηλινή κυβέρνηση εμφανίζεται ιδιαίτερα ανήσυχη για την ταχύτητα με την οποία η Τεχεράνη ανασυγκροτεί τις δυνατότητες παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων, αλλά και για τις προσπάθειές της να προστατεύσει στρατιωτικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις μεταφέροντάς τες σε υπόγειες υποδομές.
Παρά τις προετοιμασίες και τις αυξανόμενες ενδείξεις στρατιωτικής κινητικότητας, δεν υπάρχει ακόμη σαφής απόφαση από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για το εάν θα εγκρίνει νέα επιχείρηση και ποια μορφή θα μπορούσε να έχει αυτή.
Η ισραηλινή πλευρά θα προτιμούσε μια κοινή επιχείρηση με τις αμερικανικές δυνάμεις. Ωστόσο, η αβεβαιότητα γύρω από τις προθέσεις της Ουάσιγκτον παραμένει, την ώρα που η σύγκρουση με το Ιράν πλησιάζει τους εννέα μήνες και οι διπλωματικές προσπάθειες δεν έχουν οδηγήσει σε συμφωνία αποκλιμάκωσης.
Οι πύραυλοι και οι υπόγειες εγκαταστάσεις του Ιράν προκαλούν ανησυχία στο Ισραήλ
Κεντρική αιτία της ισραηλινής ανησυχίας είναι η εκτίμηση ότι το Ιράν ανακτά σταδιακά μέρος των δυνατοτήτων που έχασε από τα προηγούμενα πλήγματα. Η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή την ανασυγκρότηση της παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και την προσπάθεια της Τεχεράνης να θωρακίσει τις στρατιωτικές και πυρηνικές υποδομές της.
Η μεταφορά εγκαταστάσεων σε υπόγειους χώρους δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες για οποιαδήποτε μελλοντική στρατιωτική επιχείρηση. Εφόσον οι κρίσιμες υποδομές γίνουν δυσκολότερο να εντοπιστούν ή να πληγούν, η αποτελεσματικότητα μιας νέας εκστρατείας ενδέχεται να περιοριστεί.
Σύμφωνα με τις πηγές του CBS News, ο ισραηλινός στρατός βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο αμυντικής ετοιμότητας, ώστε να αντιμετωπίσει ενδεχόμενη πρώτη επίθεση από το Ιράν σε περίπτωση επανέναρξης των εχθροπραξιών.
Η στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ βρίσκεται ήδη στην περιοχή
Η Ουάσιγκτον διαθέτει σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή. Όπως αναφέρει το CBS News, στην περιοχή βρίσκονται δεκάδες χιλιάδες Αμερικανοί στρατιωτικοί, καθώς και δύο αεροπλανοφόρα με τις ομάδες κρούσης τους, που περιλαμβάνουν πολεμικά πλοία και αεροσκάφη.
Η παρουσία αυτή προσφέρει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να κινηθούν γρήγορα, εφόσον δοθεί σχετική εντολή. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο, μια νέα επιθετική επιχείρηση θα μπορούσε να οργανωθεί μέσα σε δύο έως τέσσερις ημέρες, καθώς τα απαραίτητα στρατιωτικά μέσα βρίσκονται ήδη στην περιοχή.
Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο την επιχειρησιακή δυνατότητα των αμερικανικών δυνάμεων, αλλά κυρίως την πολιτική απόφαση του Λευκού Οίκου. Ο Τραμπ δεν έχει ξεκαθαρίσει εάν επιθυμεί να επιστρέψει σε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις ή εάν θα επιδιώξει πρώτα μια νέα διπλωματική διέξοδο.
Το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις και τα επτά αιτήματα του Ιράν
Οι έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν έχουν καταφέρει να οδηγήσουν σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη αρνείται να συζητήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα, εάν προηγουμένως η Ουάσιγκτον δεν άρει τον ναυτικό αποκλεισμό και δεν αποδεχθεί μια σειρά από όρους. Σύμφωνα με το CBS News, οι ιρανικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν επτά βασικά σημεία, μεταξύ των οποίων τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα της Μέσης Ανατολής και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και πλοία.
Η διαφωνία αυτή κρατά τις δύο πλευρές σε τροχιά αντιπαράθεσης. Παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις του Τραμπ ότι η Τεχεράνη επιθυμεί συμφωνία, η ιρανική κυβέρνηση δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να υποχωρήσει στους όρους που θέτει η αμερικανική πλευρά.
Οι καταγγελίες Τραμπ για χημικά και βιολογικά όπλα του Ιράν
Στο ήδη τεταμένο κλίμα προστέθηκαν οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου ότι το Ιράν ενδέχεται να επιδιώκει την ανάπτυξη χημικών ή βιολογικών όπλων, μετά τα πλήγματα που δέχθηκε το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη εξετάζει τέτοιες δυνατότητες, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει δημόσια αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν τον ισχυρισμό του.
Η ιρανική πλευρά απέρριψε τις κατηγορίες. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, συνέκρινε τη νέα αμερικανική επιχειρηματολογία με τους ισχυρισμούς περί όπλων μαζικής καταστροφής στο Ιράκ πριν από την εισβολή των ΗΠΑ το 2003. Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι κατηγορίες αυτές αποτελούν μέρος μιας προσπάθειας να δικαιολογηθεί νέα στρατιωτική δράση.
Η πολιτική πίεση σε Τραμπ και Νετανιάχου
Η προοπτική μιας νέας επίθεσης στο Ιράν δεν συνδέεται μόνο με τις στρατιωτικές εξελίξεις, αλλά και με τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι δύο ηγέτες.
Για τον Τραμπ, ο πόλεμος έχει εξελιχθεί σε σημαντικό πολιτικό βάρος. Η σύγκρουση αποτέλεσε έναν από τους παράγοντες της ήττας των Ρεπουμπλικανών στις πρόσφατες ενδιάμεσες εκλογές και παραμένει ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στην αμερικανική κοινή γνώμη. Από τον Ιανουάριο, οι πολιτικοί αντίπαλοι του προέδρου θα έχουν ισχυρότερο λόγο στις αποφάσεις για τη χρηματοδότηση του πολέμου, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί θα χάσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου.
Ακόμη πιο αβέβαιη είναι η πολιτική θέση του Νετανιάχου. Μετά τις πρόσφατες εκλογές στο Ισραήλ, οι αντίπαλοί του έχουν αναλάβει την προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει στην αποχώρησή του από την πρωθυπουργία μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Ορισμένοι πολιτικοί αντίπαλοί του εκτιμούν ότι η επιδίωξη επιστροφής σε πολεμική αναμέτρηση με το Ιράν μπορεί να συνδέεται και με την προσπάθειά του να διατηρήσει την εξουσία. Πρόκειται για πολιτική εκτίμηση που αποδίδεται στους επικριτές του και όχι για επιβεβαιωμένο κίνητρο της ισραηλινής κυβέρνησης.
Οι κινήσεις των στρατιωτικών επιτελείων και το ενδεχόμενο κλιμάκωσης με Ιράν
Οι ενδείξεις στρατιωτικής προετοιμασίας ενισχύθηκαν και από τις επαφές ανώτατων αξιωματούχων των δύο χωρών. Ο επικεφαλής της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, συναντήθηκε την Τετάρτη με κορυφαία στελέχη της ισραηλινής άμυνας και ασφάλειας, στο υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ, για μια κοινή αξιολόγηση της κατάστασης.
Στη συνάντηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού Εγιάλ Ζαμίρ και ο επικεφαλής της Μοσάντ, Ρόμαν Γκόφμαν. Η παρουσία του τελευταίου θεωρήθηκε αξιοσημείωτη, καθώς η συμμετοχή του σε τέτοιου είδους συναντήσεις δεν είναι συνηθισμένη.
Παράλληλα, η ένταση έχει ήδη αναζωπυρωθεί με ανταλλαγές πληγμάτων. Οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν επίθεση στη στρατηγικής σημασίας νήσο Κεσμ, στα Στενά του Ορμούζ, την Τρίτη, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια απάντηση σε ιρανικά πλήγματα κατά αμερικανικών στόχων στο Μπαχρέιν. Το Ιράν έχει επίσης εξαπολύσει επιθέσεις προς το Κουβέιτ, σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδει το CBS News.
Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι, σε περίπτωση νέας μεγάλης επίθεσης, η απάντησή της θα μπορούσε να επεκταθεί πέρα από το Ισραήλ και τις αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στον Περσικό Κόλπο. Ιρανικές απειλές έχουν συμπεριλάβει ενεργειακές υποδομές, αμερικανικές βάσεις στην Ευρώπη και υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών.
Το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής αναμέτρησης παραμένει, συνεπώς, ανοιχτό. Ωστόσο, το εάν οι στρατιωτικές προετοιμασίες θα μετατραπούν σε κοινή αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση εξαρτάται από την απόφαση του Τραμπ, ο οποίος καλείται να σταθμίσει το στρατιωτικό αποτέλεσμα, το διπλωματικό αδιέξοδο και το αυξανόμενο πολιτικό κόστος ενός πολέμου που παραμένει βαθιά αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ.


