Με την τιμή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου να εκτοξεύεται στα ύψη λόγω του πολέμου στο Ιράν, η κυβέρνηση εξετάζει μια σειρά από μέτρα για την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων σε ενέργεια και αγορά. Στο τραπέζι, σύμφωνα με τις πληροφορίες, βρίσκεται το «tool kit» που είχε χρησιμοποιηθεί και κατά το ξέσπασμα της ενεργειακής κρίσης εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία.
Τότε, στον πυρήνα της συγκεκριμένης εργαλειοθήκης για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων βρίσκονταν το Fuel Pass και το Power Pass, αλλά και η επιταγή ακρίβειας που είχε δοθεί σαν έκτακτο -και άτυπο «Δώρο Πάσχα»- σε ευάλωτους πολίτες, ενώ τα ρεπορτάζ κάνουν λόγο και για ενδεχόμενο επαναφοράς του Market Pass.
Πάντως, αρμόδιες πηγές ξεκαθαρίζουν ότι ακόμα δεν έχει αποφασιστεί το τελικό πακέτο, και δεν είναι βέβαιο ακόμα ότι θα μπορέσει να ανακοινωθεί η δέσμη μέτρων μέχρι το τέλος της εβδομάδας.
Από τις πιο σημαντικές παρεμβάσεις που εξετάζονται είναι και το ενδεχόμενο πλαφόν στις τιμές, με στόχο να δημιουργηθεί ένα δίχτυ προστασίας για τον περιορισμό της νέας ενεργειακής κρίσης, που θα καθησυχάσει τους πολίτες.
Εκτόξευση στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου
Ο εξελισσόμενος πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει πυροδοτήσει ένα ισχυρό σοκ στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, με την τιμή του πετρελαίου να φτάνει πλέον σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από το καλοκαίρι του 2022, μετά την έναρξη της σύγκρουσης στην Ουκρανία.
Το πετρέλαιο κινείται πλέον πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, αγγίζοντας ακόμη και τα 120 δολάρια. Ανάλογη είναι και η εικόνα στην αγορά φυσικού αερίου, του οποίου η τιμή αυξήθηκε κατά περίπου 30%, εν μέσω πανικού στις αγορές, λόγω και του κλεισίματος του του Ορμούζ.
Εάν οι τιμές παραμείνουν – όπως φαίνεται – σε αυτά τα επίπεδα για περισσότερες ημέρες είναι δεδομένο πως θα πυροδοτηθεί ένα νέο κύμα ακρίβειας και στην ελληνική οικονομία, αυξάνοντας αρχικά τις τιμές καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας.
Το «Tool Kit» της Ουκρανίας
Η κυβέρνηση εξετάζει την επαναφορά της «εργαλειοθήκης» του 2022 για να αποφευχθεί το νέο πληθωριστικό σοκ, που θα περιορίσει το διαθέσιμο εισόδημα και θα ανατρέψει τις προβλέψεις του προϋπολογισμού.
Το Fuel Pass, ένα από τα πιο γνωστά και αποτελεσματικά μέτρα εκείνης της περιόδου, αφορούσε επιδότηση (με εισοδηματικά κριτήρια πάντα) για τα καύσιμα ώστε να καλυφθεί ένα μέρος της αύξησης στα καύσιμα. Το πρόγραμμα περιλάμβανε δύο κύκλους (Απρίλιος – Ιούνιος και Ιούλιος – Σεπτέμβριος), με αυξημένα ποσά σε σχέση με την αρχική έκδοση λόγω του κύματος ακρίβειας.
Επίσης στο «Tool Kit» της Ουκρανίας ήταν και το Power Pass, η επιδότηση για το ηλεκτρικό ρεύμα. Το σενάριο προβλέπει μηχανισμό αυτόματης παρέμβασης, με κρατική επιδότηση ανά κιλοβατώρα, ώστε να απορροφάται μέρος της αύξησης.
Στην ίδια εργαλειοθήκη ήταν η επιταγή ακρίβειας, αλλά και το Market Pass, που κάλυπτε ένα μέρος των αναγκών για τρόφιμα.
Μόνο για το 2022 το κόστος και των τριών προγραμμάτων για τον προϋπολογισμό είχε ξεπεράσει τα 850 εκατ. ευρώ, 330 εκατ. ευρώ, 350 εκατ. και 180 εκατ. αντιστοίχως.
Πηγές του υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών σημειώνουν πως η κυβέρνηση «διαθέτει τα απαραίτητα δημοσιονομικά και θεσμικά εργαλεία και εφόσον απαιτηθεί θα προστατεύσει την πραγματική οικονομία με υπεύθυνες παρεμβάσεις».
Πιερρακάκης: Στόχος η προστασία επιχειρήσεων και νοικοκυριών
Την ανάγκη διαχείρισης της ενεργειακής κρίσης με στόχο την προστασία των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών από τις αυξήσεις των τιμών, υπογράμμισε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος ΠΙερρακάκης, προσερχόμενος σήμερα στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης.
Όπως σημείωσε ο Κ. Πιερρακάκης, το Eurogroup συνεδριάζει σήμερα σε μια στιγμή υψηλής γεωπολιτικής έντασης, λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, με τις διεθνείς αγορές να καταγράφουν έντονες αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου και με σημαντικές επιπτώσεις που συνδέονται με τις εξελίξεις στο Στενό του Ορμούζ. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι συνέπειες της κρίσης ενδέχεται να επεκταθούν πέρα από την ενέργεια, επηρεάζοντας το κόστος των λιπασμάτων, τις αερομεταφορές και τις χρηματοδοτικές συνθήκες.
Ο ίδιος ανέφερε ότι στο Eurogroup θα συζητηθεί η ενεργειακή πολιτική με μια «διττή προσέγγιση»: συνδυάζοντας τη βραχυπρόθεσμη διαχείριση της κρίσης με τη μακροπρόθεσμη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής. Όπως είπε, θα δοθεί έμφαση στη βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, όσο και στην προστασία των ευρωπαϊκών νοικοκυριών από τις σημαντικές αυξήσεις των τιμών. «Η λέξη-κλειδί είναι η προσιτή τιμή», ανέφερε χαρακτηριστικά. Πρόσθεσε, επίσης, ότι στις συζητήσεις θα δοθεί έμφαση στη βελτίωση της ενεργειακής διασύνδεσης μεταξύ των κρατών-μελών και στη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.
Ο Κ. Πιερρακάκης, ανέφερε, επίσης, ότι οι υπουργοί Οικονομικών παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στο θέμα της ενέργειας και είναι «ανοιχτοί στη συζήτηση μέτρων» – κάτι το οποίο «θα εξαρτηθεί από το πώς θα εκδηλωθεί η κρίση τις επόμενες εβδομάδες». Επεσήμανε ότι θα μπορούσε να αξιοποιηθεί η «εργαλειοθήκη» που δημιουργήθηκε το 2022, μετά την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά όπως είπε «δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί».
Τέλος, ο Πρόεδρος του Eurogroup επιβεβαίωσε ότι ένα από τα θέματα που συζητήθηκαν στη συνάντηση των χωρών της G7 ήταν η προσφυγή στα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, προκειμένου να μειωθούν οι τιμές της ενέργειας. Παρέπεμψε, ωστόσο, στο ανακοινωθέν της G7 και στο Γάλλο υπουργό Οικονομικών, Λοράν Λεσκίρ που είναι ο προεδρεύων του G7. Κατέληξε διαβεβαιώνοντας ότι «υπάρχει κοινό πνεύμα όσον αφορά στο πώς πρέπει να αντιδράσουμε, κατανοούμε πλήρως ότι πρέπει να εγγυηθούμε τις προμήθειες και ότι πρέπει να δράσουμε συντονισμένα».
