Μια επιστήμονας που αποκωδικοποίησε τις φωνητικές εκφράσεις που χρησιμοποιεί ένα είδος πουλιού για να επικοινωνεί κέρδισε βραβείο 100.000 δολαρίων, επειδή συνέβαλε στην πρόοδο προς έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι θα μπορούν να συνομιλούν με τα ζώα – χωρίς να λαμβάνουν ως απάντηση ένα κενό βλέμμα.
Η Δρ Julie Elie, από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, τιμήθηκε με το Βραβείο Coller-Dolittle 2026 για την αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ ειδών, αφού κατάφερε να προσδιορίσει τις 11 βασικές φωνές του λεξιλογίου των σπίνων ζέβρα και να ερμηνεύσει τη σημασία τους.
Σύμφωνα με τον Guardian η έρευνά της αποκάλυψε πώς τα πουλιά ανακοινώνουν ποια είναι και τι κάνουν, καθώς και πώς αναγνωρίζουν το ένα το άλλο, ανεξάρτητα από το τι «λένε», χρησιμοποιώντας ατομικές φωνητικές υπογραφές. Διαπίστωσε επίσης ότι, ορισμένες φορές, τα πουλιά μπέρδευαν περισσότερο φωνές με παρόμοια σημασία παρά φωνές που ακούγονταν ίδιες.
«Είναι πραγματικά τεράστια τιμή για μένα», δήλωσε η Elie μετά τη βράβευσή της, προσθέτοντας ότι ελπίζει πως η δουλειά της αποτελεί ένα βήμα μπροστά στη «μεγάλη προσπάθεια» επικοινωνίας με τα ζώα. Ο καθηγητής Yossi Yovel, ζωολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ και πρόεδρος της επιτροπής αξιολόγησης, δήλωσε ότι η έρευνα σηματοδοτεί «μια καθοριστική στιγμή για τον συγκεκριμένο επιστημονικό κλάδο».
Το βραβείο θεσπίστηκε το 2024 από το Ίδρυμα Jeremy Coller, το οποίο προωθεί την ευαισθητοποίηση γύρω από την ευζωία και τη συνείδηση των ζώων, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ. Πέρα από τα ετήσια βραβεία για την πρόοδο στον τομέα, το ίδρυμα έχει θεσπίσει και ένα μεγάλο έπαθλο ύψους 10 εκατομμυρίων δολαρίων για όποιον καταφέρει να λύσει το πρόβλημα της αμφίδρομης επικοινωνίας ανθρώπων και ζώων.
Η Elie αποφάσισε να μελετήσει τους σπίνους ζέβρα επειδή είναι εξαιρετικά φλύαροι – κάτι που σημαίνει ότι παράγουν άφθονα δεδομένα. «Η ερώτηση που έκανα στον εαυτό μου ακούγοντας αυτά τα πολυλογά τραγουδιστά πουλιά ήταν: “Τι λένε;”», ανέφερε.
Για δέκα χρόνια η Elie κατέγραφε τους ήχους των πουλιών
Για περισσότερα από δέκα χρόνια, η Elie παρατηρούσε και κατέγραφε τους ήχους που παρήγαν τα πουλιά και ταξινομούσε τις φωνές τους ανάλογα με την περίσταση και το άτομο που τις εξέπεμπε. Στη συνέχεια χρησιμοποίησε τεχνικές μηχανικής μάθησης για να αναλύσει ποια πληροφορία μεταδιδόταν και με ποιον τρόπο κωδικοποιούνταν στις φωνές. Τέλος, πραγματοποίησε πειράματα που έδειξαν ότι τα ίδια τα πουλιά συμφωνούσαν με την ταξινόμησή της.
Σε ένα από τα πειράματα, στους σπίνους ζέβρα αναπαράγονταν διάφορες φωνές από το ρεπερτόριό τους κάθε φορά που πατούσαν ένα κουμπί. Ορισμένες από αυτές ακολουθούνταν από ανταμοιβή με σπόρους. Καθώς προχωρούσε το πείραμα, τα πουλιά έμαθαν να πατούν το κουμπί ώστε να παραλείπουν τις φωνές που δεν οδηγούσαν σε ανταμοιβή. Η Elie παρομοίασε αυτή τη συμπεριφορά με το σκρολάρισμα βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όταν κάποιος προσπερνά ένα βίντεο επειδή το ξεκίνημά του φαίνεται βαρετό.
Τα πουλιά έκαναν περιστασιακά λάθη, αλλά όταν συνέβαινε αυτό, συνήθως μπέρδευαν φωνές που είχαν την ίδια σημασία και όχι εκείνες που ακούγονταν παρόμοιες. «Οι αντιδράσεις τους έδειξαν ότι διαθέτουν μια νοητική αναπαράσταση της σημασίας των φωνητικών τους εκφράσεων», δήλωσε η Elie. «Με άλλα λόγια, κατανοούν το νόημα των διαφορετικών τύπων φωνών τους.»
Ο καθηγητής Jonathan Birch, φιλόσοφος στη Σχολή Οικονομικών του Λονδίνου και μέλος της επιτροπής αξιολόγησης, δήλωσε ότι η Elie πραγματοποίησε «μια απολύτως εκπληκτική δουλειά» επί περισσότερα από 15 χρόνια, «όχι μόνο δημιουργώντας ένα λεξικό με τις 11 “βασικές λέξεις” του λεξιλογίου των σπίνων ζέβρα, αλλά και ρωτώντας τα ίδια τα πουλιά, μέσω ευρηματικών πειραματικών τεχνικών, αν έχει αποδώσει σωστά τις σημασίες τους. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό παράδειγμα του πώς μπορεί κανείς να περάσει με επιστημονική αυστηρότητα από την καταγραφή χιλιάδων φωνών στην κατανόηση του νοήματός τους.»
