Σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού βρίσκεται η Κεντρική Ευρώπη, καθώς o πρωτοφανής σε ένταση «θερμικός θόλος» μετακινείται ανατολικά, προκαλώντας ακραίες θερμοκρασίες που αναμένεται να ξεπεράσουν τους 40 °C. Μετά το φονικό πέρασμά του από τη Δυτική Ευρώπη, το κύμα καύσωνα δοκιμάζει τώρα τις αντοχές των υποδομών, των ενεργειακών δικτύων και των πολιτών σε τουλάχιστον επτά χώρες.
Σύμφωνα με τα μοντέλα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων, η θερμοκρασία στη Βουδαπέστη αναμένεται να ξεπεράσει τους 40 °C την Τρίτη.
Το Βελιγράδι και το Βουκουρέστι έφτασαν τους 38 °C και 37 °C αντίστοιχα τη Δευτέρα, καθώς ο καύσωνας, ο οποίος έχει συνδεθεί με εκατοντάδες θανάτους στη Δυτική Ευρώπη, κινήθηκε προς τα ανατολικά.
«Έρχονται οι δύο πιο δύσκολες ημέρες του καύσωνα. Ας δείξουμε ότι είμαστε ικανοί για πλήρη εθνική ενότητα. Ας φροντίζουμε ο ένας τον άλλον», έγραψε ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πίτερ Μάγκιαρ, στο X τη Δευτέρα.
Οι ουγγρικές αρχές δημοσίευσαν έναν κατάλογο με περισσότερα από 2.000 κλιματιζόμενα κέντρα σε όλη τη χώρα για άτομα που δεν μπορούν να βρουν ανακούφιση από τη ζέστη στα σπίτια τους.
Ο υπουργός Ενέργειας της Ουγγαρίας χορήγησε προσωρινή εξαίρεση στον πυρηνικό σταθμό του Paks από τους κανόνες σχετικά με τη θερμοκρασία του νερού ψύξης, προκειμένου να αποφευχθεί μια άλλη απότομη μείωση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας εν μέσω του καύσωνα, όπως ανέφερε ο διαχειριστής του σταθμού.
Κόκκινες προειδοποιήσεις
Έχουν εκδοθεί κόκκινες προειδοποιήσεις για ακραία ζέστη σε όλη την Ουγγαρία, την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Σερβία, την Κροατία, τη Σλοβακία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ενώ οι αρχές καλούν τον κόσμο να παραμείνει σε εσωτερικούς χώρους κατά τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας.
Η Γερμανία κατέγραψε την υψηλότερη θερμοκρασία της για τρίτη συνεχόμενη ημέρα την Κυριακή, με προκαταρκτικά στοιχεία της μετεωρολογικής υπηρεσίας DWD να δείχνουν 41,7 °C στο Κόσεν του Βρανδεμβούργου. Η ακραία ζέστη προκάλεσε διακοπές στις μετακινήσεις σε αρκετές πόλεις, καθώς οι ράγες των τραμ παραμορφώθηκαν, ενώ η αστυνομία του Βερολίνου χρησιμοποίησε υδροβόλα για να δροσίσει τα πλήθη που είχαν συγκεντρωθεί σε δημόσιους χώρους.
Στην Κροατία, η μετεωρολογική υπηρεσία εξέδωσε τη Δευτέρα κόκκινο συναγερμό για περιοχές όπως η πρωτεύουσα, το Ζάγκρεμπ, και οι τουριστικοί προορισμοί Σπλιτ και Ντουμπρόβνικ.
Δεκάδες πυροσβέστες, με τη βοήθεια τεσσάρων αεροσκαφών, καταπολέμησαν μια πυρκαγιά που ξέσπασε πευκοδάση στο τουριστικό νησί Βις στην Αδριατική Θάλασσα, περίπου 34 μίλια (55 χλμ.) νοτιοδυτικά του Σπλιτ.
«Κάνω ό,τι κάνουν όλοι – προσπαθώ να μένω στη σκιά και να πίνω πολύ νερό», δήλωσε η Σουζάν, κάτοικος της Βιέννης, στο AFP από τις όχθες ενός ποταμού κοντά στην αυστριακή πρωτεύουσα.
«Ελπίζω απλώς ότι οι πολιτικοί θα κατανοήσουν την κατάσταση και θα αρχίσουν να χαράσσουν πορεία προς τη σωστή κατεύθυνση», πρόσθεσε.
Ωστόσο, η χειρότερη περίοδος του καύσωνα έχει αρχίσει να υποχωρεί στη Δυτική Ευρώπη, αφού καταρρίφθηκαν τα ρεκόρ θερμοκρασίας. Στη Γαλλία, οι αρχές ανέφεραν ότι ο καύσωνας συνέβαλε σε περισσότερους από 1.000 επιπλέον θανάτους, ενώ το Ινστιτούτο Υγείας της Ισπανίας κατέγραψε περισσότερους από 800 επιπλέον θανάτους σε ολόκληρη τη χώρα.
Αλλού, οι ακραίες καιρικές συνθήκες προκάλεσαν βίαιες καταιγίδες. Στην περιοχή Άλτο Άντιτζε της Ιταλίας, καταρρακτώδεις βροχές προκάλεσαν πλημμύρες και κατολισθήσεις, με βροχόπτωση που έφτασε τα 50 mm σε μόλις μία ώρα σε ορισμένες περιοχές. Αρκετοί κάτοικοι εκκενώθηκαν από τα σπίτια τους, ενώ οι πυροσβέστες διέσωσαν ένα άτομο που είχε παγιδευτεί σε ένα γκαράζ, αφού ένας ποταμός ξεχείλισε κοντά στην πόλη του Μεράνο.
Ο καύσωνας που πλήττει την Ευρώπη, ο πιο έντονος και εκτεταμένος που έχει καταγραφεί ποτέ, είναι δυνατός μόνο λόγω της κλιματικής κρίσης που προκαλείται από την καύση ορυκτών καυσίμων, σύμφωνα με επιστήμονες.
Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου αναφέρθηκαν επίσης περισσότεροι θάνατοι σε ολόκληρη την Ευρώπη. Δύο ποδηλάτες, ηλικίας 30 και 71 ετών, έχασαν τη ζωή τους, προφανώς λόγω της ζέστης, ενώ συμμετείχαν σε έναν ποδηλατικό μαραθώνιο στην Πολωνία, κοντά στη Βαρσοβία, την Κυριακή. Στην Κύπρο, η αστυνομία ανέφερε ότι δύο αγόρια από τη Βουλγαρία, ηλικίας οκτώ και δέκα ετών, βρέθηκαν νεκρά μέσα σε ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο το απόγευμα της Κυριακής. Τουλάχιστον 13 άτομα έχασαν τη ζωή τους σε ατυχήματα κατά τη διάρκεια κολύμβησης στη Γερμανία το Σαββατοκύριακο, σύμφωνα με την αστυνομία της χώρας.
Μοναδικό κοκτέιλ
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη έρχεται αντιμέτωπη με ένα μοναδικό κοκτέιλ αδυναμιών που πολλαπλασιάζει τις επιπτώσεις της ζέστης.
Οι πόλεις της περιοχής κυριαρχούνται συχνά από προκατασκευασμένα συγκροτήματα από τσιμεντένια πάνελ, τα οποία έχουν σχεδιαστεί εξ ολοκλήρου με γνώμονα τη θέρμανση, με βαριά τσιμεντένια τοιχώματα που παγιδεύουν τη ζέστη και δεν διαθέτουν εξαερισμό για το καλοκαίρι.
Η χρήση κλιματισμού σε μεγάλο μέρος της περιοχής παραμένει σε χαμηλά μονοψήφια ποσοστά, έναντι ενός ευρωπαϊκού μέσου όρου περίπου 19%, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Στην Ουκρανία, το ταλαιπωρημένο ενεργειακό δίκτυο προετοιμαζόταν για απότομη αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας καθώς οι θερμοκρασίες ανέβαιναν. Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές και τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, αναφέρθηκαν έκτακτες διακοπές ρεύματος σε αρκετές περιοχές εν μέσω της ακραίας ζέστης.
Το κρατικό υδρομετεωρολογικό κέντρο προέβλεψε θερμοκρασίες από 35 °C έως 38 °C για τη Δευτέρα, προειδοποιώντας για «έντονη ζέστη».
«Η ζέστη αποτελεί επίσης σοβαρή δοκιμασία για τον εξοπλισμό που λειτουργεί υπό συνθήκες πολέμου για περισσότερα από τέσσερα χρόνια και έχει αντέξει πολυάριθμες επιθέσεις», δήλωσε το Σαββατοκύριακο ο Σεργκέι Κοβαλένκο, διευθύνων σύμβουλος της ενεργειακής εταιρείας «Yasno». «Τις επόμενες ημέρες, το ηλεκτρικό δίκτυο θα λειτουργεί υπό πολύ μεγάλη πίεση.»
Οι διαχειριστές δικτύων σε τουλάχιστον πέντε περιφέρειες – από το Ιβάνο-Φρανκίβσκ στα δυτικά έως τη Ζαπορίζια στην πρώτη γραμμή του μετώπου στα νότια – ανακοίνωσαν ότι θα ισχύσουν προσωρινοί περιορισμοί στην κατανάλωση ενέργειας κατά τη διάρκεια ορισμένων ωρών της Τρίτης.
