«Η χώρα χρειάζεται επειγόντως μια μεγάλη αλλαγή. Εμείς την ονομάζουμε Νέα Μεταπολίτευση. Και σήμερα θέλουνε να σας παρουσιάσουμε την πρώτη πράξη αυτής της μεγάλης αλλαγής παρουσιάζουμε και προτείνουμε σήμερα», τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας, παρουσιάζοντας το «Σχέδιο Αριστοτέλης» για την Τοπική Αυτοδιοίκηση από το κολυμβητήριο «Σεράφειο» του Δήμου Αθηναίων.
Ο Αλέξης Τσίπρας έκανε λόγο για το «Σχέδιο μιας Νέας Αρχιτεκτονικής για τη διοικητική οργάνωση τη χώρας», περιγράφοντας μία «νέα σχέση ανάμεσα στο κεντρικό κράτος, στις περιφέρειες, στους Δήμους και στους πολίτες».
«Και το Σχέδιο αυτό, συμβολικά ονομάζουμε: Σχέδιο Αριστοτέλης.
Γιατί; Γιατί ο Αριστοτέλης υπήρξε ο φιλόσοφος, που έθεσε τις βάσεις της πολιτικής οργάνωσης, με επίκεντρο το μέτρο και την αρετή και στόχο την ευδαιμονία.
Θέλουμε με το όνομα αυτό να καταδείξουμε ότι οι ρίζες της ιστορίας μας και της ελληνικής σκέψης, πρέπει και μπορούν να δώσουν σύγχρονους καρπούς.
Να γίνουμε επιτέλους Ελλάδα της Ευρώπης. Όχι μόνο επειδή εφαρμόζουμε ευρωπαϊκούς νόμους. Αλλά επειδή συνδέει τη διαδρομή, την ιστορία, τους αγώνες της, με τις ευρωπαϊκές αρχές, που γέννησε ο διαφωτισμός», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Τσίπρας.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΛΑΣ, το σχέδιο αυτό «στηρίζεται σε τέσσερις αρχές:
- Εγγύτητα. Οι αποφάσεις παίρνονται όσο πιο κοντά γίνεται σε αυτούς που αφορούν.
- Επικουρικότητα. Κάθε αρμοδιότητα ασκείται από το επίπεδο που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη, εκτός αν αποδεδειγμένα εξυπηρετείται καλύτερα αλλού.
- Αποτελεσματικότητα. Ο πολίτης δικαιούται υπηρεσίες που δουλεύουν, όχι δικαιολογίες που εξηγούν γιατί δεν δουλεύουν.
- Δημοκρατική λογοδοσία. Όποιος αποφασίζει, λογοδοτεί. Λογοδοτεί σε αυτούς που τον εξέλεξαν. Όχι σε αυτούς που τον διόρισαν».
«Δεν έχουμε αυτοδιοίκηση, έχουμε ετεροδιοίκηση»
Ξεκινώντας την τοποθέτησή του, ο κ. Τσίπρας συνέδεσε τη διοικητική μεταρρύθμιση με τα οξυμένα προβλήματα της καθημερινότητας, κάνοντας αναφορά στην ερήμωση της υπαίθρου και το στεγαστικό πρόβλημα των νέων στα αστικά κέντρα. Όπως τόνισε, η Ελλάδα παραμένει ένα από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη της Ευρώπης, με τους δήμους και τις περιφέρειες να διαχειρίζονται μόλις το 6,5% των δημόσιων δαπανών, έναντι 34% που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος.
«Αυτή η στρέβλωση έχει ένα όνομα. Δεν λέγεται αυτοδιοίκηση. Όπως έλεγε ο Μανώλης Γλέζος, έχουμε ετεροδιοίκηση», ανέφερε, υπογραμμίζοντας πως η χώρα δεν χρειάζεται απλώς μια νέα κυβέρνηση, αλλά ένα διαφορετικό κράτος και νέους θεσμούς, καθώς ο κύκλος της μεταπολιτευτικής περιόδου έχει κλείσει.
Οι 3 πυλώνες: Περιφέρειες, Δήμοι και Αυτονομία
Το «Σχέδιο Αριστοτέλης», το οποίο χαρακτηρίστηκε ως η πρώτη μεγάλη πράξη της «Νέας Μεταπολίτευσης», δομείται πάνω σε τρεις βασικούς άξονες:
- Ισχυρές Περιφέρειες με Αναπτυξιακά Συμβόλαια: Κάθε Περιφέρεια αποκτά το δικό της αναπτυξιακό συμβόλαιο με το κεντρικό κράτος, με σαφείς στόχους και χρονοδιαγράμματα. Παράλληλα, προβλέπεται η κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και η μεταφορά των αρμοδιοτήτων και των πόρων τους στις αιρετές Περιφέρειες, μετατρέποντας το κεντρικό κράτος σε «Κράτος-Στρατηγείο». Επιπλέον, προτείνεται η ίδρυση Ενεργειακών Κοινοτήτων σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα (με προτεραιότητα στο δίκτυο και επαναφορά του net metering) για τη μείωση του λειτουργικού κόστους των δήμων.
- Διόρθωση των στρεβλώσεων του «Καλλικράτη»: Ο κ. Τσίπρας σημείωσε ότι 15 χρόνια μετά την εφαρμογή του «Καλλικράτη», δημιουργήθηκαν τεράστιες χωρικές ενότητες χωρίς συνοχή (φέρνοντας ως παράδειγμα τον Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης). Το σχέδιο προβλέπει ότι περισσότεροι από 100 Δήμοι σε όλη τη χώρα θα ανακτήσουν την αυτονομία τους, αποκαθιστώντας την ιστορική και περιβαλλοντική τους ταυτότητα.
- Μητροπολιτική Διακυβέρνηση: Για τα μεγάλα αστικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, θεσμοθετείται ο «ευέλικτος μητροπολιτικός σύνδεσμος» με αρμοδιότητες στον χωροταξικό σχεδιασμό, τις μεταφορές, τις υποδομές, τα ύδατα, την πολιτική προστασία και τη διαχείριση των κοινόχρηστων χώρων.
Τέσσερις θεσμικές εγγυήσεις και πακέτο 13 δισ. ευρώ
Για τη διασφάλιση της μεταρρύθμισης, το πρόγραμμα περιλαμβάνει τέσσερις θεμελιώδεις εγγυήσεις:
- Γεωγραφική Ισότητα: Θεσμοθέτηση της Εθνικής Πολιτικής Γεωγραφικής Ισότητας και ίδρυση αντίστοιχου Εθνικού Παρατηρητηρίου, ώστε ο τόπος κατοικίας να μην δημιουργεί πολίτες δύο ταχυτήτων.
- Οικονομική Αυτονομία: Δέσμευση ότι καμία αρμοδιότητα δεν μεταφέρεται χωρίς πόρους. Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) κατοχυρώνονται ως ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ επιστρατεύονται 4 μόνιμα χρηματοδοτικά εργαλεία που διοχετεύουν 13 δισ. ευρώ στους Δήμους εντός μιας θητείας (απόδοση του 100% του Τέλους Ανθεκτικότητας, αύξηση πόρων από το Πράσινο Ταμείο στο 6%, κατεύθυνση του 40% του νέου ΕΣΠΑ 2028-2034 στην Αυτοδιοίκηση και νέος «Φιλόδημος» 3,5 δισ. ευρώ μέσω ΕΤΕπ).
- Δημοκρατία και Εκλογικό Σύστημα: Προτείνεται η κατάργηση του ισχύοντος εκλογικού συστήματος και η επαναφορά της εκλογής Δημάρχων και Περιφερειαρχών με ποσοστό 50%+1 (και β’ γύρο αν δεν επιτευχθεί). Παράλληλα, θεσμοθετούνται οι συμμετοχικοί προϋπολογμοί, τα τοπικά δημοψηφίσματα και η απευθείας χρηματοδότηση των τοπικών Κοινοτήτων.
- Ψηφιακή Διαφάνεια: Ενιαία ψηφιακά συστήματα, ανοικτά δεδομένα και αντικειμενική αξιολόγηση για όλες τις βαθμίδες διοίκησης.
«Το Σχέδιο Αριστοτέλης δεν είναι μια μεταρρύθμιση για μια κυβερνητική θητεία, είναι μια μεταρρύθμιση για τις επόμενες γενιές. Η Ελλάδα του 2030 μπορεί να είναι μια χώρα διαφορετική. Αυτό είναι το Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο που προτείνουμε: Από την κοινωνία, με την κοινωνία, για την κοινωνία», κατέληξε στην ομιλία του ο Αλέξης Τσίπρας.
Εικόνες από την εκδήλωση:
Η «Βίβλος» της ΕΛ.Α.Σ για την Τοπική Αυτοδιοίκηση
Όπως είχε γράψει νωρίτερα το iEidiseis, ένα διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης το οποίο θα περνά μέσα από τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης παρουσιάζει σήμερα η ΕΛ.ΑΣ, με τον Αλέξη Τσίπρα να περιγράφει μια νέα συμφωνία για την Αυτοδιοίκηση με ισχυρές τοπικές κοινωνίες, με οικονομική αυτονομία και περισσότερη δημοκρατία.
Σύμφωνα με πληροφορίες ο κ. Τσίπρας θα επισημάνει στην ομιλία του το θεσμικό πρόβλημα της χώρας μας η οποία παραμένει μία από τις πιο συγκεντρωτικές χώρες της Ευρώπης με αρνητικά αποτελέσματα στην ποιότητα ζωής των πολιτών αλλά και στην ανάπτυξη.
Ο κ. Τσίπρας θα υπογραμμίσει τη σημασία της Αυτοδιοίκησης όχι ως μια ακόμη βαθμίδα της δημόσιας διοίκησης, αλλά ως το κράτος που συναντά καθημερινά ο πολίτης. «Είναι ο δήμος που συντηρεί το σχολείο, τη γειτονιά, το πάρκο, τις κοινωνικές δομές, την πολιτική προστασία και την ποιότητα ζωής» θα τονίσει. Θα καυτηριάσει το γεγονός ότι εν έτη 2026 η πλειονότητα των αποφάσεων λαμβάνεται από την κεντρική διοίκηση ή από ενδιάμεσους κρατικούς μηχανισμούς.
Μάλιστα θα επικαλεστεί στοιχεία του ΟΟΣΑ, σύμφωνα με τα οποία οι υποεθνικές αρχές στην Ελλάδα διαχειρίζονται μόλις το 6,5% των δημόσιων δαπανών, έναντι περίπου 34% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, οι δήμοι λειτουργούν μέσα σε ένα πλαίσιο οικονομικής ασφυξίας. Ενώ και τα στοιχεία της ΚΕΔΕ υπολογίζουν λειτουργικό χρηματοδοτικό κενό περίπου 2,5 δισ. ευρώ.
«Οι ελληνικοί δήμοι δαπανούν περίπου 913 ευρώ ανά κάτοικο, από τις χαμηλότερες επιδόσεις στην Ευρώπη ενώ η τοπική αυτοδιοίκηση αντιστοιχεί περίπου στο 4% του ΑΕΠ, επίσης από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη. Ταυτόχρονα, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί επισημαίνουν σταθερά τις περιορισμένες αρμοδιότητες, την ασαφή κατανομή ευθυνών και την αδύναμη οικονομική αυτονομία της ελληνικής αυτοδιοίκησης» είναι στοιχεία που θα καταδείξει ο κ. Τσίπρας.
«Η χώρα χρειάζεται μια νέα συμφωνία αποκέντρωσης, που θα μεταφέρει πραγματική δύναμη αρμοδιότητες, πόρους και δημοκρατική ευθύνη στις τοπικές κοινωνίες. Οι Δήμοι και οι περιφέρειες δεν μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν ως φορείς διαχείρισης περιορισμένων αρμοδιοτήτων αλλά ως πραγματικές κυβερνήσεις τοπικού επιπέδου» αναμένεται να τονίσει ο κ. Τσίπρας.
Οι πέντε μεγάλες αλλαγές της ΕΛ.ΑΣ
- Ανασχεδιασμός του αυτοδιοικητικού χάρτη: Καθαρή ευθύνη, λιγότερη γραφειοκρατία, ταχύτερες διαδικασίες, διοίκηση κοντά στον πολίτη
- Αναγέννηση κοινοτήτων: Ισχυρές τοπικές κοινωνίες
- Ουσιαστική πολυεπίπεδη διακυβέρνηση: Συνεργασία αντί συγκεντρωτισμού, Αποκέντρωση και Ζωντανή περιφέρεια
- Συμμετοχική δημοκρατία: Οι πολίτες αποφασίζουν
- Οικονομική Ενδυνάμωση: Χωρίς πόρους δεν υπάρχει Αυτοδιοίκηση
Σύμφωνα με πληροφορίες ο πρόεδρος της ΕΛ.ΑΣ θα τονίσει «σήμερα η ευθύνη χάνεται ανάμεσα στα υπουργεία, τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, τις Περιφέρειες και τους Δήμους. Οι αρμοδιότητες αλληλοεπικαλύπτονται, οι εγκρίσεις πολλαπλασιάζονται, οι διαδικασίες καθυστερούν και ο πολίτης συχνά δεν γνωρίζει ποιος τελικά αποφασίζει και ποιος λογοδοτεί. Παράλληλα, η μεταφορά αρμοδιοτήτων προς την Αυτοδιοίκηση γίνεται χωρίς τους αναγκαίους οικονομικούς πόρους, το προσωπικό και τα μέσα που απαιτούνται για την άσκησή τους, μετατρέποντας την αποκέντρωση σε μεταφορά ευθύνης χωρίς δυνατότητα εφαρμογής», θα σημειώσει.
Αντί για την παγιωμένη αυτή κατάσταση η ΕΛ.ΑΣ προκρίνει έναν συνολικό ανασχεδιασμό του αυτοδιοικητικού χάρτη με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, «ώστε κάθε δημόσια ευθύνη να αντιστοιχεί σε έναν μόνο φορέα και κάθε φορέας να διαθέτει τους απαραίτητους πόρους, το προσωπικό, τον εξοπλισμό και την κοστολόγηση για να την ασκήσει αποτελεσματικά. Το κεντρικό κράτος αναλαμβάνει τον στρατηγικό σχεδιασμό, τη νομοθέτηση και την εγγύηση της νομιμότητας».
Ο ρόλος της περιφέρειας
Στη νέα συμφωνία ρόλο αναλαμβάνουν και οι Περιφέρειες οι οποίες θα οργανώνουν και θα συντονίζουν τις πολιτικές περιφερειακής κλίμακας. «Οι Δήμοι διοικούν τον τόπο τους και λογοδοτούν απευθείας στους πολίτες. Έτσι αποκαθίσταται η αρχή ότι κάθε επίπεδο διακυβέρνησης κάνει αυτό που μπορεί να κάνει καλύτερα και πιο κοντά στον πολίτη. Στο πλαίσιο αυτό καταργούνται οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, ένας ενδιάμεσος κρατικός μηχανισμός που λειτουργεί σήμερα ως γραφειοκρατικό φίλτρο και επιβραδύνει την υλοποίηση έργων και επενδύσεων.
Οι αρμοδιότητές τους μεταφέρονται στις αιρετές Περιφέρειες μαζί με το προσωπικό και τους αντίστοιχους πόρους, ενώ όσες έχουν πραγματικά εθνικό ή υπερτοπικό χαρακτήρα επιστρέφουν στα αρμόδια υπουργεία» η πρόταση της ΕΛ.ΑΣ, ενώ ταυτόχρονα επανεξετάζεται ο αυτοδιοικητικός χάρτης με κριτήριο όχι το μέγεθος αλλά τη συνοχή κάθε τοπικής κοινωνίας. «Η λύση δεν είναι ούτε η διατήρηση ενός προβληματικού χάρτη ούτε μια νέα οριζόντια συγχώνευση. Είναι δήμοι που ανταποκρίνονται στην πραγματική γεωγραφική, κοινωνική και παραγωγική φυσιογνωμία κάθε περιοχής και συνεργάζονται μεταξύ τους όπου αυτό είναι αναγκαίο. Η μεταρρύθμιση αυτή θεμελιώνεται σε έναν νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο οποίος δεν περιορίζεται στην κωδικοποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας, αλλά επανακαθορίζει τη σχέση κράτους, αυτοδιοίκησης και πολίτη. Στόχος είναι μια δημόσια διοίκηση πιο αποτελεσματική, πιο αποκεντρωμένη, πιο δημοκρατική και με σαφή λογοδοσία απέναντι στον πολίτη».
Ο πρόεδρος της ΕΛ.ΑΣ θα τονίσει πως η πρόταση του κόμματος του προβλέπει ουσιαστικό ρόλο στις κοινότητες και τα διαμερισματικά συμβούλια στον σχεδιασμό και στις αποφάσεις που αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών, με εκλογή των συμβουλίων των κοινοτήτων με αυτοτελή κάλπη «Οι κοινότητες αποκτούν συγκεκριμένες αρμοδιότητες για ζητήματα καθημερινότητας, δικό τους προϋπολογισμό, σταθερή και απευθείας χρηματοδότηση, καθώς και θεσμοθετημένο συμμετοχικό προϋπολογισμό» θα σημειώσει.
Επίμονη στην πολυεπίπεδη διακυβέρνηση
Ο κ. Τσίπρας θα επισημάνει πώς η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και αποκέντρωση γίνεται εργαλείο δημογραφικής ανασυγκρότησης, οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής, «ώστε οι νέοι να μπορούν να παραμένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους. Η Ελλάδα αποκτά με την πρότασή μας μια νέα αρχιτεκτονική διακυβέρνησης, όπου κάθε επίπεδο αναλαμβάνει τον ρόλο που μπορεί να ασκήσει αποτελεσματικότερα. Υπάρχουν προβλήματα που ξεπερνούν τα όρια ενός δήμου – όπως οι μεταφορές, η αντιπλημμυρική προστασία, η διαχείριση των υδάτων, οι μεγάλες υποδομές ή η πολιτική προστασία – αλλά δεν χρειάζεται να επιστρέφουν στο κεντρικό κράτος.
Η λύση είναι η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση: ισχυροί σύνδεσμοι συνεργασίας μεταξύ των δήμων, μητροπολιτικός συντονισμός στις μεγάλες πόλεις, ενισχυμένος ρόλος των Περιφερειών και μια νέα Εθνική Πολιτική Γεωγραφικής Ισότητας, ώστε η γεωγραφία να μην καθορίζει τις ευκαιρίες των πολιτών. Στόχος είναι μια διοίκηση που συνεργάζεται, αξιοποιεί οικονομίες κλίμακας και παρέχει καλύτερες υπηρεσίες χωρίς να απομακρύνει τη λήψη των αποφάσεων από τις τοπικές κοινωνίες» θα τονίσει ο πρόεδρος της ΕΛ.ΑΣ.
Ο Αλέξης Τσίπρας θα επιμείνει πως η πρόταση του κόμματος του αφορά έναν διαφορετικό τρόπο λήψης των αποφάσεων. «Στόχος μας είναι να περάσουμε από μια λογική τυπικών διαβουλεύσεων σε μια πραγματική συμμετοχική διακυβέρνηση, όπου οι πολίτες δεν περιορίζονται στον ρόλο του παρατηρητή αλλά γίνονται συνδιαμορφωτές των τοπικών πολιτικών. Γι’ αυτό προτείνουμε ένα νέο πλαίσιο συμμετοχικής διακυβέρνησης που περιλαμβάνειδεσμευτικό συμμετοχικό προϋπολογισμό, τοπικά δημοψηφίσματα με αποφασιστικό χαρακτήρα, συνδυασμό ψηφιακής και δια ζώσης συμμετοχής, δημόσια παρακολούθηση της πορείας των έργων, υποχρεωτική αιτιολόγηση κάθε απόρριψης πρότασης πολιτών, κληρωτές συνελεύσεις πολιτών για σύνθετα ζητήματα, διαφάνεια και αξιολόγηση όλων των διαδικασιών συμμετοχής. Η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην εκλογή των εκπροσώπων. Συνεχίζεται καθημερινά μέσα από τη δυνατότητα των πολιτών να συμμετέχουν, να ελέγχουν και να συνδιαμορφώνουν τις αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους» θα πει ο κ. Τσίπρας.
Οικονομική αυτοτέλεια στην Τ. Α
Για την ΕΛ.ΑΣ πραγματική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς οικονομική αυτονομία. «Σήμερα οι περισσότεροι δήμοι εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αποφάσεις και επιχορηγήσεις της κεντρικής κυβέρνησης, γεγονός που δημιουργεί καθυστερήσεις, αβεβαιότητα και αδυναμία μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Ο μέσος δείκτης δημοσιονομικής αυτονομίας των δήμων ανέρχεται μόλις στο 24,9%, ενώ οι μισοί περίπου δήμοι της χώρας καλύπτουν λιγότερο από το 20% των τακτικών τους εσόδων από ίδιες πηγές.
Παράλληλα, καταγράφεται χρηματοδοτική απόκλιση άνω των 2,5 δισ. ευρώ για λειτουργικές και επενδυτικές ανάγκες. Η πρότασή μας κατοχυρώνει σταθερούς και προβλέψιμους πόρους για όλη τη διάρκεια της δημοτικής θητείας, ενισχύει τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους, αποδίδει στους δήμους το τέλος ανθεκτικότητας, αυξάνει τη χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο, εξασφαλίζει μόνιμο μερίδιο από τα ευρωπαϊκά κονδύλια και δημιουργεί νέο επενδυτικό πρόγραμμα «Φιλόδημος», τα στοιχεία που αναμένεται να αναδείξει ο κ. Τσίπρας. Βασικός στοίχος της πρότασης της ΕΛ.ΑΣ είναι «κάθε δημοτική αρχή να γνωρίζει με ποιους πόρους θα κυβερνήσει, να σχεδιάζει με ορίζοντα πενταετίας και να λογοδοτεί στους πολίτες για τα αποτελέσματα, όχι στο υπουργείο για την επόμενη έγκριση».
Καταλήγοντας ο κ. Τσίπρας θα θέσει το δίλημμα «είτε ένα συγκεντρωτικό κράτος που αποφασίζει για όλα από το κέντρο είτε μια Ελλάδα που εμπιστεύεται τις τοπικές κοινωνίες, ενισχύει τη δημοκρατική συμμετοχή, μεταφέρει αρμοδιότητες μαζί με πόρους εκεί όπου παράγονται οι ανάγκες και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ισόρροπη ανάπτυξη σε κάθε γωνιά της χώρας. Ένα μοντέλο αποκεντρωμένης, πολυεπίπεδης και συμμετοχικής δημοκρατίας» και θα επιμείνει «η αποκέντρωση δεν είναι μια διοικητική μεταρρύθμιση είναι μεταρρύθμιση της καθημερινότητας γιατί οι τοπικές κοινωνίες ξέρουν τα προβλήματα και μπορούν να δώσουν λύσεις. Είναι η απάντηση στην ερήμωση των χωριών και της υπαίθρου. Είναι η απάντηση στην ολοένα και απομάκρυνση των πολιτών από τα κοινά. Είναι προϋπόθεση για ταχύτερο και αποτελεσματικότερο κράτος, αποκεντρωμένη δημοκρατία, ισχυρότερη Αυτοδιοίκηση και μια Ελλάδα στην οποία οι άνθρωποι μπορούν να ζουν και να δημιουργούν στον τόπο τους».
