Το Chat Control επανήλθε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Πέμπτη (9/7), όταν οι ευρωβουλευτές απέτυχαν να μπλοκάρουν την επαναφορά του καθεστώτος που επιτρέπει στις πλατφόρμες να σαρώνουν ιδιωτικές επικοινωνίες για υλικό παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης (CSAM), με 314 να καταψηφίζουν και 276 να υπερψηφίζουν, δηλαδή πολύ λιγότεροι από τους 361 που απαιτούσε η δεύτερη ανάγνωση.
Συγκεκριμένα, ύστερα από πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), 314 ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά του κανονισμού, 276 υπέρ και 17 απείχαν, όμως η πρόταση απόρριψης απέτυχε επειδή δεν εξασφάλισε την απαιτούμενη απόλυτη πλειοψηφία των 361 ψήφων. Η ρύθμιση, γνωστή ως Chat Control 1.0, δίνει στους παρόχους νομική βάση να ελέγχουν μηνύματα χωρίς δικαστική εντολή και παρατείνεται έως τις 3 Απριλίου 2028.
The EU has passed a law allowing companies to conduct mass surveillance on private messages and emails despite the majority of parliament voting against it.
Chat Control will now be in place until at least April 9, 2028. pic.twitter.com/UFkKBCzbSL
— Pubity (@pubity) 9 Ιουλίου 2026
Τι είναι το Chat Control 1.0 και ποιες πλατφόρμες αφορά
Πιο αναλυτικά, πρόκειται για μια προσωρινή παρέκκλιση από την οδηγία ePrivacy, τυπικά τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/1232, που θεσπίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2021. Η λογική του είναι απλή, καθώς επιτρέπει – δεν υποχρεώνει – τις υπηρεσίες επικοινωνιών να σαρώνουν οικειοθελώς τα περιεχόμενα των χρηστών αναζητώντας υλικό κακοποίησης.
Οι πλατφόρμες που εμπίπτουν είναι εκείνες που χρησιμοποιούν μη κρυπτογραφημένα ή server-side κρυπτογραφημένα μηνύματα, όπως το Gmail, τα direct messages του Instagram (μετά την αφαίρεση της end-to-end κρυπτογράφησης από τη Meta τον Μάιο του 2026), τα προσωπικά μηνύματα στο Discord και το Snapchat.
Το κρίσιμο σημείο για τον μέσο χρήστη στην Ελλάδα είναι πως αν κάποιος στείλει e-mail μέσω του Gmail ή του Hotmail, ή ανταλλάξει μηνύματα στο Instagram, τα δεδομένα αυτά μπορούν πλέον να ελεγχθούν αυτόματα από την ίδια την εταιρεία. Οι υπηρεσίες με end-to-end κρυπτογράφηση μένουν εκτός.
Σημειώνεται ότι το WhatsApp, το Signal και το iMessage βρίσκονται εκτός του πεδίου εφαρμογής, επειδή η αρχιτεκτονική κρυπτογράφησής τους σημαίνει ότι ο ίδιος ο πάροχος τεχνικά δεν μπορεί να διαβάσει το περιεχόμενο. Το ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε, την Πέμπτη (9/7), τροπολογίες που εξαιρούν ρητά τις κρυπτογραφημένες υπηρεσίες.
Πώς πέρασε ο κανονισμός ενώ καταψηφίστηκε
Εδώ κρύβεται ο διαδικαστικός ελιγμός. Ο κανονισμός είχε ήδη απορριφθεί τον Μάρτιο, με 311 ψήφους κατά έναντι 228 υπέρ, και έληξε στις 3 Απριλίου 2026. Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, τον Ιούνιο είχε καλέσει τους ηγέτες της Ε.Ε. να προχωρήσουν με τον φάκελο, αντιμετωπίζοντας την επανειλημμένη καθυστέρηση ως ανωμαλία. Το Συμβούλιο της Ε.Ε. έστειλε το κείμενο πίσω στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση και εκεί άλλαξε ριζικά η αριθμητική.
Στη δεύτερη ανάγνωση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν ψηφίζει για να εγκρίνει, αλλά ψηφίζει για να απορρίψει. Για να απορριφθεί ή για να τροποποιηθεί το κείμενο δεν χρειάζεται πλειοψηφία των παρόντων, αλλά απόλυτη πλειοψηφία και των 720 ευρωβουλευτών, ανεξάρτητα από το αν εμφανίστηκαν, δηλαδή τουλάχιστον 361 ψήφοι. Έτσι, κάθε απών ή απέχων ευρωβουλευτής μετρούσε ουσιαστικά υπέρ της διατήρησης του κειμένου. Η ψηφοφορία τοποθετήθηκε την τελευταία ημέρα πριν από τις θερινές διακοπές, όταν η προσέλευση είναι η ελάχιστη δυνατή.
Πότε κρίνεται το Chat Control 2.0
Επισημαίνεται ότι, παρά την ψηφοφορία, η νομοθετική διαδικασία δεν έκλεισε. Επειδή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τροποποίησε το κείμενο αντί απλώς να μην το απορρίψει, ο φάκελος επιστρέφει στο Συμβούλιο της Ε.Ε., το οποίο έχει πλέον τρεις μήνες για να αποφασίσει. Μέχρι τότε, τίποτα δεν σαρώνεται με βάση αυτόν τον κανονισμό.
Πάντως, η πραγματική μάχη δίνεται στο παρασκήνιο για τη μόνιμη νομοθεσία, το Chat Control 2.0 (Κανονισμός για την παιδική σεξουαλική κακοποίηση). Η μόνιμη εκδοχή θα ήταν υποχρεωτική αντί για εθελοντική και θα μπορούσε να επεκταθεί ακόμη και σε end-to-end κρυπτογραφημένες υπηρεσίες μέσω σάρωσης στη συσκευή του χρήστη.
