Δεν υπάρχει πιο μυστηριώδες κατοικίδιο ζώο από τη γάτα. Η ανεξαρτησία, η τσαχπινιά και τα τερτίπια τους είναι ένας από τους λόγους που οι γατόφιλοι τις λατρεύουν και όλοι οι άλλοι απλά απορούν μαζί τους.
Μια πρόσφατη επιστημονική μελέτη επιβεβαιώνει αυτό που πολλοί ιδιοκτήτες υποψιάζονταν: οι γάτες έχουν και αυτές ξεχωριστές προσωπικότητες.
Οι ερευνητές εντόπισαν διάφορα χαρακτηριστικά προσωπικότητας που διαφέρουν από γάτα σε γάτα, αλλά και από ράτσα σε ράτσα.
Η κατανόηση αυτών των διαφορών μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της ευζωίας των αιλουροειδών και να βοηθήσει τους ιδιοκτήτες να ανταποκριθούν καλύτερα στις ανάγκες των κατοικιδίων τους.
Πέντε βασικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας που έχει η γάτα
Όπως και οι άνθρωποι ή πολλά άλλα ζώα, οι γάτες παρουσιάζουν ατομικά μοτίβα προσωπικότητας που επηρεάζουν τη συμπεριφορά τους. Κάποιες είναι περιπετειώδεις και παιχνιδιάρες, ενώ άλλες πιο επιφυλακτικές ή εσωστρεφείς.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι στη Φινλανδία πραγματοποίησαν μια μεγάλης κλίμακας μελέτη για τη συμπεριφορά και την προσωπικότητα των γατών.
Η ερευνητική ομάδα συγκέντρωσε δεδομένα από περισσότερες από 4.300 γάτες σε όλη τη Φινλανδία. Οι ιδιοκτήτες γατών συμπλήρωσαν ένα διαδικτυακό ερωτηματολόγιο, σχεδιασμένο ώστε να αξιολογεί με αξιόπιστο τρόπο τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς.
Για να διασφαλιστεί η εγκυρότητα των αποτελεσμάτων, κάποιοι συμμετέχοντες κλήθηκαν να συμπληρώσουν ξανά το ερωτηματολόγιο μετά από μερικούς μήνες. Έτσι, οι ερευνητές επιβεβαίωσαν τη συνέπεια των απαντήσεων και την αξιοπιστία της μεθόδου.
Από το μεγάλο σύνολο δεδομένων, οι επιστήμονες εντόπισαν επτά βασικά χαρακτηριστικά που περιγράφουν τη συμπεριφορά των γατών. Αυτά αντιστοιχούν σε πέντε διαστάσεις προσωπικότητας:
- Δραστηριότητα και παιχνιδιάρικη διάθεση.
- Φοβικότητα.
- Επιθετικότητα προς τους ανθρώπους.
- Κοινωνικότητα προς τους ανθρώπους.
- Κοινωνικότητα προς άλλες γάτες.
Επίσης, διαπιστώθηκαν και δύο συμπεριφορικές τάσεις:
- Προβλήματα με την άμμο (μη χρήση ή λανθασμένη χρήση)
- Υπερβολική περιποίηση (grooming)
Συνολικά, αυτά τα χαρακτηριστικά προσφέρουν ένα πιο σαφές πλαίσιο κατανόησης του τρόπου με τον οποίο κάθε γάτα συμπεριφέρεται και αλληλεπιδρά τόσο με ανθρώπους όσο και με άλλα ζώα.
Διαφορές ανάμεσα στις ράτσες γάτας
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης είναι ότι τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας φαίνεται να διαφέρουν ανάλογα με τη ράτσα τους.
Μεταξύ των 26 ρατσών που εξετάστηκαν, η Russian Blue αναδείχθηκε ως η πιο φοβική, ενώ στον αντίποδα η γάτα Αβησσυνίας αποδείχθηκε η λιγότερο ντροπαλή.
Σημαντικές διαφορές καταγράφηκαν και στα επίπεδα δραστηριότητας. Η γάτα Βεγγάλης ήταν η πιο ενεργητική και παιχνιδιάρα φυλή, ενώ η Περσική και η Εξωτική Κοντότριχη (Exotic Shorthair) ήταν γενικά πιο ήρεμες και λιγότερο δραστήριες.
Η μελέτη ανέδειξε επίσης πρότυπα συμπεριφοράς που σχετίζονται με τη φροντίδα του τριχώματος. Οι γάτες Σιάμ και Μπαλί παρουσίασαν τα υψηλότερα επίπεδα υπερβολικής περιποίησης.
Ένα ακόμη αξιοσημείωτο εύρημα αφορά την Τουρκική Βαν, η οποία κατέγραψε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα επιθετικότητας προς τους ανθρώπους και ταυτόχρονα αναδείχθηκε ως η λιγότερο κοινωνική απέναντι σε άλλες γάτες.
Γιατί έχει σημασία η κατανόηση της προσωπικότητας των γατών
Τα ευρήματα αυτά δεν αποτελούν απλώς ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τους φιλόζωους. Μπορούν να βοηθήσουν τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα τους γενετικούς, περιβαλλοντικούς και προσωπικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη συμπεριφορά των γατών.
Με βαθύτερη γνώση αυτών των χαρακτηριστικών, οι κτηνίατροι, οι εκτροφείς και οι ιδιοκτήτες μπορούν να διαμορφώσουν περιβάλλοντα πιο κατάλληλα για την ιδιοσυγκρασία κάθε ζώου.
Για παράδειγμα, οι πολύ δραστήριες γάτες χρειάζονται περισσότερα ερεθίσματα και παιχνίδια για να παραμένουν ευτυχισμένες. Αντίθετα, οι λιγότερο ενεργητικές μπορεί να είναι απόλυτα ικανοποιημένες με μια πιο ήρεμη καθημερινότητα.
Οι πιο φοβικές γάτες, από την άλλη, ωφελούνται από την ύπαρξη επιπλέον κρυψώνων ή ασφαλών χώρων όπου μπορούν να απομονώνονται όταν αγχώνονται.
