Η Καθαρά Δευτέρα συνδέεται με το πέταγμα του χαρταετού, τη λαγάνα και τα σαρακοστιανά τραπέζια που πρωταγωνιστούν τα θαλασσινά και τα όστρακα.
Όσο δελεαστικά κι αν είναι, η σωστή επιλογή, η προσεκτική συντήρηση και το σωστό μαγείρεμα είναι καθοριστικά ώστε το γιορτινό τραπέζι να μείνει μόνο ευχάριστη ανάμνηση. Ο
ι τροφικές δηλητηριάσεις την περίοδο της Σαρακοστής δεν είναι σπάνιες, γι’ αυτό η φρεσκάδα και η υγιεινή πρέπει να είναι η πρώτη μας προτεραιότητα.
Πώς ξεχωρίζουμε τα φρέσκα θαλασσινά
Τα φρέσκα θαλασσινά και όστρακα πρέπει να μυρίζουν θάλασσα. Η οσμή τους οφείλει να είναι ήπια, ιωδιούχα και καθαρή. Όποιαδήποτε έντονη ή δυσάρεστη μυρωδιά, όπως αμμωνία, είναι προειδοποιητικό σημάδι.
Η επιφάνειά τους πρέπει να είναι υγρή και γυαλιστερή, ενώ η σάρκα τους συμπαγής και ελαστική.
Στα κεφαλόποδα, όπως χταπόδια, καλαμάρια και σουπιές, τα πλοκάμια και οι βεντούζες πρέπει να είναι ανθεκτικά και καλά προσκολλημένα. Τα μάτια τους πρέπει να είναι καθαρά και λαμπερά και όχι θολά.
Στα μαλακόστρακα, όπως γαρίδες και καβούρια, τα πόδια πρέπει να είναι σφιχτά κολλημένα στο σώμα και το κέλυφος χωρίς μαύρες κηλίδες.
Τι πρέπει να προσέξετε με τα όστρακα
Τα όστρακα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς καταναλώνονται συχνά ωμά ή ελαφρώς μαγειρεμένα.
Το κέλυφός τους πρέπει να είναι καλά κλεισμένο και όταν τα κρατάμε να νιώθουμε ότι είναι γεμάτα, ένδειξη ότι παραμένουν ζωντανά και «κρατούν» το θαλασσινό νερό στο εσωτερικό τους.
Η μυρωδιά τους πρέπει να είναι διακριτικά ιωδιούχα. Τα μύδια συνήθως έχουν πιο έντονο άρωμα θάλασσας, ενώ τα κυδώνια και οι γυαλιστερές είναι πιο αόσμα.
Αν κάποιο όστρακο είναι ήδη ανοιχτό πριν από το μαγείρεμα και δεν κλείνει όταν το αγγίξουμε, πρέπει να απορρίπτεται.
Το γνωστό τεστ με το λεμόνι δεν είναι πάντα αξιόπιστο. Όστρακα που βρίσκονται στο ψυγείο μπορεί να βρίσκονται σε λήθαργο και να μη δείχνουν άμεση αντίδραση. Αν αφεθούν λίγο σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, τότε μπορεί να εμφανίσουν κίνηση.
Το τεστ αυτό εφαρμόζεται κυρίως σε όστρακα που τρώγονται ωμά, όπως στρείδια, κυδώνια, γυαλιστερές και φούσκες.
Συντήρηση στο ψυγείο: το κλειδί για την ασφάλεια
Η σωστή συντήρηση είναι εξίσου σημαντική με την επιλογή. Τα όστρακα πρέπει να φυλάσσονται μέσα στο δίχτυ τους, καλά δεμένα ώστε να μη χάνουν το θαλασσινό νερό.
Καλό είναι να καλύπτονται με βρεγμένη πετσέτα για να διατηρούν την απαραίτητη υγρασία, καθώς ο αέρας του ψυγείου τα αφυδατώνει εύκολα.
Ιδανικά τοποθετούνται στο πιο «ζεστό» σημείο του ψυγείου, ώστε να μην εκτεθούν σε υπερβολικό ψύχος.
Πριν την κατανάλωση, ελέγχονται ένα ένα: κρατάμε όσα είναι κλειστά, απορρίπτουμε τα σπασμένα ή άδεια και ελέγχουμε ξανά τα ανοιχτά πιέζοντάς τα ελαφρά για να δούμε αν αντιδρούν.
Ωμά ή μαγειρεμένα;
Όσα όστρακα καταναλώνονται ωμά απαιτούν ακόμη μεγαλύτερη προσοχή στη φρεσκάδα τους. Συχνά μαρινάρονται με χυμό εσπεριδοειδών, όπως πορτοκάλι, λεμόνι ή γκρέιπφρουτ, μαζί με τσίλι και τζίντζερ, ωστόσο το μαρινάρισμα δεν αντικαθιστά την ανάγκη για άριστη ποιότητα.
Στο μαγείρεμα, τα περισσότερα όστρακα χρειάζονται περίπου έξι με επτά λεπτά, ενώ τα μύδια μόλις τρία λεπτά. Αν μπουν στη σχάρα και δεν ανοίξουν μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα, θεωρούνται ακατάλληλα.
Παρ’ όλα αυτά, κάποια μπορεί να χρειάζονται λίγο περισσότερο άχνισμα, γι’ αυτό δεν τα πετάμε αμέσως. Εκείνα που ανοίγουν πρέπει να αφαιρούνται γρήγορα από την κατσαρόλα ώστε να μη σκληρύνουν.
Πότε αυξάνεται ο κίνδυνος τροφικής δηλητηρίασης
Η τροφική δηλητηρίαση προκύπτει όταν καταναλωθεί τροφή μολυσμένη με μικροοργανισμούς ή τοξίνες, ακόμη κι αν δεν φαίνεται αλλοιωμένη.
Στα θαλασσινά, η ακατάλληλη συντήρηση και οι λάθος χειρισμοί αποτελούν συχνές αιτίες τροφικής δηλητηρίασης.
Τα βασικά συμπτώματα είναι εμετός, διάρροια, πόνος στην κοιλιά και έντονη αδυναμία.
Οι περισσότερες περιπτώσεις περνούν με ξεκούραση και καλή ενυδάτωση, όμως αν τα συμπτώματα είναι έντονα, επιμένουν πάνω από ένα 24ωρο ή συνοδεύονται από πυρετό, αίμα στις κενώσεις, δύσπνοια ή σημάδια αφυδάτωσης, απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια.
Μικρά tips για μια ασφαλή Καθαρά Δευτέρα
- Πάντα να κοιτάτε την ημερομηνία λήξης των τροφίμων, είτε είναι φρέσκα είτε κατεψυγμένα.
- Εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζουμε την προέλευσή τους και να αποφεύγουμε προϊόντα αμφίβολης προέλευσης.
- Ακόμη και η ταραμοσαλάτα χρειάζεται έλεγχο: ομοιόμορφο χρώμα, ήπια γεύση και απουσία ξηρότητας ή τάγγισης είναι στοιχεία καλής ποιότητας.
- Μην αφήνετε τα θαλασσινά πολλές ώρες εκτός ψυγείου πριν το μαγείρεμα ή το σερβίρισμα.
- Χρησιμοποιείτε ξεχωριστά σκεύη για ωμά και μαγειρεμένα θαλασσινά για αποφυγή επιμόλυνσης.
- Μην υπερβάλλετε με το αλκοόλ στο τραπέζι, καθώς μπορεί να δυσκολέψει την αναγνώριση συμπτωμάτων δυσφορίας.
