Οι χανταϊοί μπορούν να μολύνουν και να προκαλέσουν σοβαρή ασθένεια στους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Οι άνθρωποι μολύνονται από χανταϊούς μέσω επαφής με τρωκτικά όπως αρουραίους και ποντίκια, ιδιαίτερα όταν εκτίθενται στα ούρα, τα περιττώματα και το σάλιο τους.
Μπορεί επίσης να μεταδοθεί μέσω δαγκώματος ή γρατζουνιάς από τρωκτικό, αλλά αυτό είναι σπάνιο.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ ο χανταϊός εξαπλώνεται κυρίως μέσω των τρωκτικών, μολύνοντας ανθρώπους μέσω επαφής με αρουραίους ή ποντίκια, ή τα ούρα τους, τα περιττώματα και ή το σάλιο τους– συχνά όταν ο ιός γίνεται αερόβιος κατά τον καθαρισμό μολυσμένων περιοχών. Λιγότερο συχνά, εξαπλώνεται μέσω μολυσμένων επιφανειών.
Το στέλεχος των Άνδεων του χανταϊού, που εντοπίζεται κυρίως στην Αργεντινή και τη Χιλή, είναι το μόνο γνωστό στέλεχος που μπορεί να εξαπλωθεί μέσω στενής, παρατεταμένης επαφής μεταξύ ανθρώπων.
Οι χανταϊοί προκαλούν δύο σύνδρομα. Οι χανταϊοί που βρίσκονται στο δυτικό ημισφαίριο, συμπεριλαμβανομένων και αυτών στις ΗΠΑ, μπορούν να προκαλέσουν το πνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό (HPS). Ο πιο συχνός χανταϊός που προκαλεί HPS στις ΗΠΑ μεταδίδεται από ένα είδος άγριου ποντικού.
Ο αιμορραγικός πυρετός με νεφρικό σύνδρομο (HFRS) είναι μια ομάδα κλινικά παρόμοιων ασθενειών που προκαλούνται από χανταϊούς που βρίσκονται κυρίως στην Ευρώπη και την Ασία. Ωστόσο, ο ιός Σέουλ, ένας τύπος χανταϊού που προκαλεί HFRS, απαντάται παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Πνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό (HPS)
Το HPS είναι μια σοβαρή και δυνητικά θανατηφόρα ασθένεια που επηρεάζει τους πνεύμονες. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 1 έως 8 εβδομάδες μετά την επαφή με μολυσμένο τρωκτικό.
Πρώιμα συμπτώματα:
- κόπωση
- πυρετός
- μυϊκοί πόνοι, ιδιαίτερα σε μεγάλες μυϊκές ομάδες όπως οι μηροί, οι γοφοί, η πλάτη και μερικές φορές οι ώμοι
Περίπου οι μισοί ασθενείς εμφανίζουν επίσης:
- πονοκέφαλο
- ζάλη
- ρίγη
- γαστρεντερικά προβλήματα, όπως ναυτία, εμετό, διάρροια και κοιλιακό πόνο
Όψιμα συμπτώματα (4–10 ημέρες μετά):
- βήχας
- δύσπνοια
Οι ασθενείς μπορεί να νιώθουν σφίξιμο στο στήθος, καθώς οι πνεύμονες γεμίζουν με υγρό.
Το HPS μπορεί να είναι θανατηφόρο: περίπου το 38% των ατόμων που εμφανίζουν αναπνευστικά συμπτώματα μπορεί να πεθάνει από τη νόσο.
Αιμορραγικός πυρετός με νεφρικό σύνδρομο (HFRS)
Το HFRS είναι μια σοβαρή και μερικές φορές θανατηφόρα ασθένεια που επηρεάζει τα νεφρά. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε 1–2 εβδομάδες μετά την έκθεση (σπάνια έως και 8 εβδομάδες).
Αρχικά συμπτώματα (εμφανίζονται απότομα):
- έντονοι πονοκέφαλοι
- πόνος στη μέση και στην κοιλιά
- πυρετός / ρίγη
- ναυτία
- θολή όραση
Μπορεί επίσης να εμφανιστούν:
- ερυθρότητα στο πρόσωπο
- φλεγμονή ή κοκκίνισμα στα μάτια
- εξάνθημα
Όψιμα συμπτώματα:
- χαμηλή αρτηριακή πίεση
- μειωμένη αιμάτωση (οξύ σοκ)
- εσωτερική αιμορραγία
- οξεία νεφρική ανεπάρκεια, που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή κατακράτηση υγρών
Η σοβαρότητα της νόσου εξαρτάται από τον ιό:
- Οι λοιμώξεις από τους ιούς Hantaan και Dobrava είναι συνήθως πιο σοβαρές, με θνητότητα 5–15%.
- Οι λοιμώξεις από τους ιούς Seoul, Saaremaa και Puumala είναι συνήθως πιο ήπιες, με θνητότητα κάτω από 1%.
Η πλήρης ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει από μερικές εβδομάδες έως και μήνες.
Μείωση κινδύνου
Σύμφωνα με το CDC για να μειώσετε τον κίνδυνο έκθεσης σε χανταϊούς, περιορίστε ή εξαλείψτε την επαφή με τρωκτικά στο σπίτι, στον χώρο εργασίας ή στο κάμπινγκ.
Κλείστε τρύπες και ανοίγματα στο σπίτι ή στο γκαράζ ώστε να μην εισέρχονται τρωκτικά.
Τοποθετήστε παγίδες μέσα και γύρω από το σπίτι για να μειώσετε τον πληθυσμό τους.
Καθαρίστε και απομακρύνετε τροφές που είναι εύκολα προσβάσιμες και μπορεί να τα προσελκύσουν.
Διάγνωση
Η διάγνωση της λοίμωξης από χανταϊό σε άτομο που έχει μολυνθεί τις τελευταίες 72 ώρες είναι δύσκολη. Αν η αρχική εξέταση γίνει πολύ νωρίς και δεν ανιχνευθεί ο ιός, συνήθως επαναλαμβάνεται 72 ώρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων.
Τα πρώιμα συμπτώματα, όπως πυρετός, πονοκέφαλος, μυϊκοί πόνοι, ναυτία και κόπωση, συχνά συγχέονται με τη γρίπη.
Αν υποψιάζεστε λοίμωξη από χανταϊό, απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό και αναφέρετε πιθανή έκθεση σε τρωκτικά.
Η διάγνωση μπορεί να επιβεβαιωθεί μέσω εργαστηριακών εξετάσεων σε κρατικά εργαστήρια και σε εξειδικευμένα κέντρα δημόσιας υγείας.
Θεραπεία και ανάρρωση
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη λοίμωξη από χανταϊούς. Οι ασθενείς λαμβάνουν υποστηρικτική αγωγή, όπως:
- ξεκούραση
- ενυδάτωση
- αντιμετώπιση των συμπτωμάτων
Πνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό (HPS)
Το HPS μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δυσκολία στην αναπνοή. Οι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν υποστήριξη της αναπνοής, όπως διασωλήνωση.
Η διασωλήνωση είναι μια ιατρική διαδικασία κατά την οποία ένας σωλήνας τοποθετείται μέσω του στόματος στην τραχεία, ώστε να βοηθήσει τον ασθενή να λαμβάνει οξυγόνο.
Αιμορραγικός πυρετός με νεφρικό σύνδρομο (HFRS)
Το HFRS μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των νεφρών. Οι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν αιμοκάθαρση, ώστε:
- να απομακρύνονται οι τοξίνες από το αίμα
- να διατηρείται η σωστή ισορροπία υγρών στο σώμα όταν τα νεφρά δεν λειτουργούν επαρκώς
