Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται τη βοήθεια άλλων χωρών στον πόλεμο κατά του Ιράν — μόλις λίγες ημέρες αφότου είχε καλέσει τους συμμάχους των ΗΠΑ να βοηθήσουν για τη διασφάλιση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας του ζωτικού Στενού του Ορμούζ. Όμως η πραγματικότητα είναι πως έτσι και αλλιώς δεν την έχουν. Η εμπλοκή των ΗΠΑ σε ένα πόλεμο με το Ιράν δείχνει πια να αποδοκιμάζεται όλο και εντονότερα. Φίλοι και εχθροί των ΗΠΑ συμφωνούν πως αυτός ο πόλεμος δεν είναι των ΗΠΑ, αλλά του Ισραήλ.
Σε μια σφοδρή ανάρτηση στην πλατφόρμα του Truth Social, έγραψε ότι οι «περισσότεροι» σύμμαχοι των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ ενημέρωσαν ότι δεν θέλουν να εμπλακούν.
«Δεν με εκπλήσσει η στάση τους, όμως, γιατί πάντα θεωρούσα το ΝΑΤΟ… μονομερές — εμείς θα τους προστατεύουμε, αλλά αυτοί δεν θα κάνουν τίποτα για εμάς», έγραψε.
Στην αρχική του έκκληση στις 14 Μαρτίου είχε πει: «Ελπίζω η Κίνα, η Γαλλία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλοι, που επηρεάζονται από αυτόν τον τεχνητό περιορισμό, να στείλουν πλοία».
Το στενό έχει ουσιαστικά αποκλειστεί από το Ιράν, εκτός από λίγα πλοία που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο σε χώρες όπως η Ινδία και η Κίνα, από τότε που το Ισραήλ και οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Πολλά εμπορικά πλοία στο στενό έχουν πληγεί από «άγνωστους πυραύλους» κατά τη διάρκεια περισσοτέρων από δύο εβδομάδων πολέμου, με έναν άνθρωπο να έχει αναφερθεί νεκρός.
Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου διέρχεται από το στενό. Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν και ορισμένες χώρες στην Ασία λαμβάνουν μέτρα για εξοικονόμηση καυσίμων.
Στην ανάρτησή του την Τρίτη, ο Τραμπ δεν ανέφερε ποια κράτη του ΝΑΤΟ προσφέρθηκαν να βοηθήσουν.
Βολές από συμμάχους και… εχθρούς
Ηνωμένο Βασίλειο
Σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ είπε ότι οι συνομιλίες για την εξεύρεση ενός «εφικτού σχεδίου» συνεχίζονται με τις ΗΠΑ, Ευρωπαίους και εταίρους του Κόλπου, αλλά ότι «δεν είμαστε ακόμη στο στάδιο λήψης αποφάσεων».
Ερωτηθείς από το BBC την Κυριακή αν το ΗΒ εξετάζει την αποστολή drones ή πλοίων στην περιοχή, ο υπουργός Ενέργειας Έντ Μιλιμπάντ απάντησε: «Μπορείτε να είστε σίγουροι ότι οποιεσδήποτε επιλογές μπορούν να βοηθήσουν να ξανανοίξει το στενό εξετάζονται σε συνεργασία με τους συμμάχους μας».
Αρνούμενος να μπει σε επιχειρησιακές λεπτομέρειες, ο Μιλιμπάντ επανέλαβε ότι «η λήξη της σύγκρουσης είναι ο καλύτερος και βέβαιος τρόπος για να ξανανοίξει το στενό».
Γερμανία
Κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε ότι ο πόλεμος με το Ιράν «δεν έχει καμία σχέση με το ΝΑΤΟ», ενώ ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πίστοριους ρώτησε: «Τι περιμένει ο Τραμπ από μερικές ευρωπαϊκές φρεγάτες που δεν μπορεί να κάνει ο ισχυρός αμερικανικός στόλος;»
«Αυτός δεν είναι ο δικός μας πόλεμος. Δεν τον ξεκινήσαμε εμείς».
Γαλλία
Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η Γαλλία είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε αποστολή συνοδείας κοντέινερ και δεξαμενόπλοιων στο Στενό του Ορμούζ μόλις η κατάσταση «ηρεμήσει».
Κάθε τέτοια αποστολή «πρέπει να είναι εντελώς ξεχωριστή από τις συνεχιζόμενες πολεμικές επιχειρήσεις και βομβαρδισμούς», είπε σε συνεδρίαση του γαλλικού υπουργικού συμβουλίου στις 17 Μαρτίου.
«Η Γαλλία έχει μια απλή και σαφή ευθύνη στην περιοχή: να προστατεύει τους πολίτες και τα συμφέροντά μας, να είναι αξιόπιστος εταίρος για όλους και να εργάζεται για αποκλιμάκωση και σταθερότητα», πρόσθεσε.
Η ομάδα κρούσης του αεροπλανοφόρου της χώρας είναι επί του παρόντος αναπτυγμένη στην Ανατολική Μεσόγειο σε «αμυντική» αποστολή.
Κίνα
Ερωτηθείς τη Δευτέρα αν η χώρα είχε λάβει αίτημα να στείλει πλοία και πώς θα ανταποκριθεί, η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Λιν Τζιάν δήλωσε: «Η Κίνα καλεί και πάλι όλα τα μέρη να σταματήσουν άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, να αποφύγουν περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης και να αποτρέψουν η περιφερειακή αναταραχή να επηρεάσει περαιτέρω την παγκόσμια οικονομία».
Η Τζιάν πρόσθεσε ότι η Κίνα «βρίσκεται σε επικοινωνία με τα σχετικά μέρη για να εργαστεί προς την αποκλιμάκωση της κατάστασης».
Νότια Κορέα
Την Κυριακή, το υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε στο BBC ότι η χώρα «παρακολουθεί στενά» τις δηλώσεις Τραμπ και ότι οι δύο χώρες θα συνεχίσουν να «επικοινωνούν στενά και θα λάβουν απόφαση μετά από προσεκτική εξέταση».
«Η κυβέρνηση της Κορέας παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και εξετάζει διάφορα μέτρα υπό συνολική αξιολόγηση για να προστατεύσει τους Κορεάτες πολίτες και να εξασφαλίσει την ασφάλεια των ενεργειακών μεταφορών», ανέφερε το υπουργείο.
Ο υπουργός Άμυνας Αν Γκιου-μπακ δήλωσε στο κοινοβούλιο την Τρίτη ότι η αποστολή πολεμικού πλοίου στο Στενό του Ορμούζ θα απαιτούσε έγκριση από το κοινοβούλιο.
Ιαπωνία
Η πρωθυπουργός Σανάε Τακάιτσι δήλωσε τη Δευτέρα ότι δεν είχε λάβει αίτημα να στείλει πλοία συνοδείας.
«Η ιαπωνική κυβέρνηση εξετάζει αυτή τη στιγμή ποιες απαραίτητες ενέργειες πρέπει να ληφθούν. Φυσικά, αυτό θα γίνει στο πλαίσιο της ιαπωνικής νομοθεσίας, αλλά προχωρούμε με προσοχή για να προστατεύσουμε τη ζωή των ιαπωνικών πλοίων και των πληρωμάτων τους, και τι μπορεί να γίνει σε αυτό το πλαίσιο», είπε.
Η Τακάιτσι αναμένεται να συναντηθεί με τον Τραμπ στην Ουάσινγκτον στις 19 Μαρτίου.
Ευρωπαϊκή Ένωση
Η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής Κάγια Κάλας δήλωσε τη Δευτέρα ότι «προς το παρόν δεν υπάρχει διάθεση» να αλλάξει η εντολή της τρέχουσας ναυτικής αποστολής της ΕΕ στην περιοχή.
«Κανείς δεν είναι έτοιμος να βάλει τους ανθρώπους του σε κίνδυνο στο Στενό του Ορμούζ», είπε στο πρακτορείο Reuters, προσθέτοντας ότι «πρέπει να βρούμε διπλωματικούς τρόπους για να κρατήσουμε ανοιχτό το στενό».
Κριτική και εντός των τειχών
«Αυτός είναι ο πόλεμος του Ισραήλ. Δεν είναι ο πόλεμος των Ηνωμένων Πολιτειών».
Το βίντεο αναρτήθηκε στο YouTube λιγότερο από δύο ημέρες αφότου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τις επιθέσεις τους στο Ιράν. Έχει προβληθεί εκατομμύρια φορές. Αλλά δεν δημιουργήθηκε από ακτιβιστή κατά του Τραμπ ή πρόσωπο που ασκεί κριτική σε μόνιμη βάση κατά του Αμερικανού προέδρου. Το μονόλογο εκφώνησε μία από τις πιο επιδραστικές φωνές της δεξιάς στην αμερικανική πολιτική: ο πρώην παρουσιαστής του Fox News, Τάκερ Κάρλσον.
«Οι χώρες γίνονται λιγότερο ελεύθερες κατά τη διάρκεια του πολέμου, ένα πνεύμα βίας κατεβαίνει και οι άνθρωποι αλλάζουν γρήγορα», είπε ο Κάρλσον, μακροχρόνιος υποστηρικτής του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φέρεται να συναντήθηκε αρκετές φορές με τον πρόεδρο τον προηγούμενο μήνα σε μια προσπάθεια να τον αποτρέψει από την εντολή στρατιωτικής δράσης. «Μπορείς να αισθανθείς στους ανθρώπους τη δίψα για αίμα, το μίσος, και επιταχύνεται».
Η συμβουλή του Κάρλσον ήταν ξεκάθαρη: «Φύγετε αμέσως. Είναι τόσο απλό. Φυσικά, είναι επίσης απίστευτα περίπλοκο, αλλά το πρώτο βήμα είναι να αποφασίσουμε ότι φεύγουμε».
Πιο πρόσφατο αλλά και πιο ηχηρό παράδειγμα της εντός των συνόρων κριτικής είναι η παραίτηση του διευθυντή του Εθνικού Αντιτρομοκρατικού Κέντρου των ΗΠΑ. Η απόφαση ελήφθη στην Ουάσινγκτον ως πράξη διαμαρτυρίας για τον συνεχιζόμενο πόλεμο στο Ιράν. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η σύγκρουση προκλήθηκε από εξωτερικές πιέσεις και παραπληροφόρηση, ενώ η Τεχεράνη δεν αποτελούσε πραγματικό κίνδυνο.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Axios, ο Τζο Κεντ υπήρξε στενός συνεργάτης της διευθύντριας της Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τούλσι Γκάμπαρντ. Μάλιστα, αποτελεί το πρώτο ανώτατο στέλεχος της αμερικανικής κυβέρνησης του Προέδρου της χώρας, Ντόναλντ Τραμπ, που αποχωρεί εξαιτίας της στρατιωτικής εμπλοκής στο Ιράν. Η παραίτησή του συνοδεύεται από σκληρή κριτική. Ο ίδιος θεωρεί ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος οδηγήθηκε στον πόλεμο υπό την πίεση του Ισραήλ, παρά το γεγονός ότι δεν υπήρχε «άμεση απειλή» για τις ΗΠΑ.
Στην επιστολή του, ο τέως – πλέον –διευθυντής ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός, γράφοντας το εξής: «Δεν μπορώ με καθαρή συνείδηση να υποστηρίξω τον συνεχιζόμενο πόλεμο στο Ιράν. Το Ιράν δεν αποτελούσε άμεση απειλή για το έθνος μας και είναι σαφές ότι αρχίσαμε αυτόν τον πόλεμο λόγω της πίεσης από το Ισραήλ και το ισχυρό αμερικανικό λόμπι του».
Συνεχίζοντας την επίθεσή του, ο Τζο Κεντ υπενθύμισε στον Ντόναλντ Τραμπ τις προεκλογικές του δεσμεύσεις, τονίζοντας: «Υποστηρίζω τις αξίες και την εξωτερική πολιτική για την οποία αγωνιστήκατε το 2016, το 2020 και το 2024, τις οποίες εφαρμόσατε στην πρώτη σας θητεία. Μέχρι τον Ιούνιο του 2025, κατανοούσατε ότι οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή ήταν μια παγίδα που στερούσε από την Αμερική τις πολύτιμες ζωές των πατριωτών μας και εξάντλησε τον πλούτο και την ευημερία του έθνους μας».
Πάντως, ο Τζο Κεντ κατηγόρησε ευθέως Ισραηλινούς αξιωματούχους και αμερικανικά μέσα ενημέρωσης για χειραγώγηση της κοινής γνώμης, σημειώνοντας: «Στις αρχές αυτής της κυβέρνησης, υψηλόβαθμοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι και επιδραστικά μέλη των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης ανέπτυξαν μια εκστρατεία παραπληροφόρησης που υπονόμευσε πλήρως την πλατφόρμα σας “America First” (“Πρώτα η Αμερική”) και έσπειρε φιλοπολεμικά συναισθήματα για να ενθαρρύνει έναν πόλεμο με το Ιράν».
Επίσης, σύμφωνα με τον ίδιο, ο Λευκός Οίκος εξαπατήθηκε με υποσχέσεις για μια εύκολη επικράτηση. «Αυτή η αντήχηση χρησιμοποιήθηκε για να σας εξαπατήσει ώστε να πιστέψετε ότι το Ιράν αποτελούσε άμεση απειλή για τις ΗΠΑ και ότι εάν χτυπούσατε τώρα, υπήρχε μια ξεκάθαρη πορεία προς μια γρήγορη νίκη», ανέφερε ο Τζο Κεντ, προσθέτοντας το εξής: «Αυτό ήταν ένα ψέμα και είναι η ίδια τακτική, την οποία χρησιμοποίησαν οι Ισραηλινοί για να μας παρασύρουν στον καταστροφικό πόλεμο του Ιράκ που κόστισε στο έθνος μας τις ζωές χιλιάδων από τους καλύτερους άνδρες και γυναίκες μας. Δεν μπορούμε να κάνουμε ξανά αυτό το λάθος».
