Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν σημείωσαν πρόοδο στις συνομιλίες την Τρίτη, πλησιάζοντας περισσότερο σε μια συμφωνία-πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου, δήλωσαν δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι σύμφωνα με το Axios.
Οι δύο χώρες — με τη βοήθεια Πακιστανών, Αιγυπτίων και Τούρκων μεσολαβητών — προσπαθούν να γεφυρώσουν τα εναπομείναντα χάσματα και να καταλήξουν σε συμφωνία πριν λήξει η κατάπαυση του πυρός στις 21 Απριλίου.
Μια πακιστανική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον αρχηγό του στρατού, Στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, έφτασε στην Τεχεράνη την Τετάρτη για συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους. Αμερικανοί αξιωματούχοι και πηγές που γνωρίζουν τη διαδικασία μεσολάβησης προειδοποίησαν ότι μια συμφωνία δεν είναι εγγυημένη, δεδομένων των σημαντικών διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η διαπραγματευτική ομάδα του προέδρου Τραμπ — ο αντιπρόεδρος Βανς, ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο ανώτερος σύμβουλος Τζάρεντ Κούσνερ — συνέχισαν την Τρίτη να πραγματοποιούν τηλεφωνικές επαφές και να ανταλλάσσουν σχέδια προτάσεων με τους Ιρανούς και τους μεσολαβητές.
«Ήταν στο τηλέφωνο και σε παρασκηνιακές επαφές με όλες τις χώρες και πλησιάζουν περισσότερο», είπε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Ένας δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι σημειώθηκε πρόοδος την Τρίτη.
«Θέλουμε να καταλήξουμε σε συμφωνία. Και τμήματα της κυβέρνησής τους θέλουν επίσης μια συμφωνία. Τώρα το ζητούμενο είναι να πειστεί ολόκληρη η κυβέρνησή τους να την αποδεχτεί», δήλωσε τρίτος Αμερικανός αξιωματούχος
Νέα διά ζώσης συνάντηση
Ένας νέος γύρος απευθείας δια ζώσης συνομιλιών πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί τις επόμενες ημέρες πριν λήξει η κατάπαυση του πυρός, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και πηγές με γνώση της μεσολάβησης, αλλά δεν έχει οριστεί ακόμη ημερομηνία.
Ο Βανς, ο οποίος ηγήθηκε των αρχικών συνομιλιών στο Πακιστάν την περασμένη εβδομάδα, δήλωσε σε εκδήλωση της Turning Point USA στη Τζόρτζια την Τρίτη: «Νομίζω ότι οι άνθρωποι απέναντί μας θέλουν να κάνουν μια συμφωνία. … Νιώθω πολύ καλά για το πού βρισκόμαστε».
Το σχόλιο του Βανς είναι ενδεικτικό, καθώς ο αντιπρόεδρος δεν διαπραγματευόταν απευθείας με τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Αν επιτευχθεί μια συμφωνία-πλαίσιο, η κατάπαυση του πυρός θα πρέπει να παραταθεί ώστε να διαπραγματευτούν οι λεπτομέρειες μιας συνολικής συμφωνίας, σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο και μια πηγή που γνωρίζει τη μεσολάβηση.
«Οι λεπτομέρειες είναι περίπλοκες — δεν μπορείς να το κάνεις αυτό σε δύο ημέρες», δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος.
«Οι ΗΠΑ δεν έχουν συμφωνήσει επίσημα σε παράταση της κατάπαυσης του πυρός. Υπάρχει συνεχής εμπλοκή μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για την επίτευξη συμφωνίας», δήλωσε δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος.
Αυξημένες πιέσεις για συμφωνία
Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός του Τραμπ — ο οποίος έχει διακόψει τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν — και η επιδεινούμενη οικονομική κρίση της χώρας αυξάνουν την πίεση στην Τεχεράνη να καταλήξει σε συμφωνία.
«Το Ιράν δεν έχει χρήματα. Είναι χρεοκοπημένο. Το ξέρουμε. Και ξέρουν ότι το ξέρουμε», είπε ένας Αμερικανός αξιωματούχος.
Το Ιράν εξάγει περίπου 1,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, αποφέροντας περίπου 140 εκατομμύρια δολάρια. «Ένας αποκλεισμός μηδενίζει αυτό το ποσό μέσα σε μια νύχτα», δήλωσε ο Μίαντ Μαλέκι, πρώην ειδικός σε κυρώσεις κατά του Ιράν στο Υπουργείο Οικονομικών και νυν ανώτερος συνεργάτης στο Foundation for Defense of Democracies.
Το νησί Χαργκ, το οποίο διαχειρίζεται περίπου το 90% του ιρανικού πετρελαίου, βρίσκεται 400 μίλια από τα Στενά του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο και θα έκλεινε ουσιαστικά υπό έναν τέτοιο αποκλεισμό.
«Δεν χρειάζεται να εισβάλουμε στο Χαργκ αυτή τη στιγμή. Μπορούμε απλώς να το στραγγαλίσουμε», δήλωσε άλλος αξιωματούχος της κυβέρνησης. Αν το Ιράν δεν μπορεί να εξάγει πετρέλαιο και εξαντλήσει τις χερσαίες δυνατότητες αποθήκευσης, θα αναγκαστεί να σταματήσει την άντληση — κάτι που ενδέχεται να θέσει εκτός λειτουργίας τα κοιτάσματα και να προκαλέσει μακροπρόθεσμη οικονομική ζημιά, σύμφωνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης.
«Τι σημαίνει αν το Ιράν, μια χώρα που ο κόσμος γνωρίζει για το πετρέλαιό της, δεν μπορεί να παράγει πετρέλαιο; Θα είναι χειρότερα από τη Βενεζουέλα υπό τον Μαδούρο», δήλωσε ένας αξιωματούχος.
Πριν από τον πόλεμο, η οικονομία του Ιράν βρισκόταν ήδη υπό έντονη πίεση λόγω της εκστρατείας «μέγιστης πίεσης» του Τραμπ μέσω κυρώσεων, που οδήγησαν σε υψηλή ανεργία, ελλείψεις καυσίμων και αύξηση των τιμών των τροφίμων. Ο πόλεμος επιδείνωσε την κρίση. Αμερικανικές και ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έχουν αναστείλει τη λειτουργία των δύο μεγαλύτερων χαλυβουργιών του Ιράν και έχουν φέρει τη πετροχημική του βιομηχανία σε ακινησία.
Η Τράπεζα Sepah — το κρατικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα του Ιράν που πληρώνει τους μισθούς του στρατού και των Φρουρών της Επανάστασης — δέχεται συχνές κυβερνοεπιθέσεις από Ισραηλινούς χάκερ, ενώ το κέντρο ψηφιακής της ασφάλειας επλήγη σε πυραυλική επίθεση τον περασμένο μήνα.
