Μια ριζοσπαστική πρόταση που αναμένεται να πυροδοτήσει αντιδράσεις στο Eurogroup της Πέμπτης καταθέτει η Ισπανία, που προτείνει τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού κοινής έκδοσης ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με δυνατότητα δανεισμού έως 850 δισ. ευρώ ετησίως.
Ειδικότερα, όπως μεταδίδει το POLITICO, η ισπανική πρόταση, περιλαμβάνεται σε ένα έγγραφο που διανεμήθηκε στις χώρες και το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί κατά τη διάρκεια της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης την Πέμπτη
Η ιδέα της έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους αποτελεί ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα για τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών. Το θέμα αυτό φέρνει σε ευθεία αντιπαράθεση τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, όπως τη Γαλλία και την Ισπανία που ζητούν γενναίες επενδύσεις, με το δημοσιονομικά αυστηρό μπλοκ του Βορρά, υπό την ηγεσία της Γερμανίας και της Ολλανδίας.
► ΔΝΤ: «Μαύρες» προβλέψεις για το χρέος της ΕΕ – Η μεγάλη έκπληξη με την Ελλάδα και η εξήγηση
Σε μια προσπάθεια να γεφυρωθεί το χάσμα, η Ισπανία δήλωσε ότι η πρότασή της — η οποία βασίζεται στην παραδοχή ότι η αύξηση του δανεισμού της ΕΕ θα μείωνε το κόστος αποπληρωμής των τόκων — θα μπορούσε να εξοικονομήσει στις χώρες έως και 5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως αρχικά, μέσω της μείωσης των πληρωμών τόκων, και 25 δισεκατομμύρια ευρώ μακροπρόθεσμα.
Η ιδέα είναι ότι οι υπερχρεωμένες χώρες της ΕΕ θα μπορούσαν να επωφεληθούν από το χαμηλότερο κόστος δανεισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, απελευθερώνοντας δισεκατομμύρια για να τα δαπανήσουν σε εγχώριες προτεραιότητες.
Ο μεγαλύτερος εφιάλτης της Γερμανίας
Η ΕΕ ξεκίνησε το πρώτο της κοινό πρόγραμμα χρέους το 2021, αφού συμφώνησε να χορηγήσει έως και 750 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια για την αντιμετώπιση της οικονομικής ύφεσης που προκάλεσε η πανδημία του Covid-19.
Από την κρίση της Ευρωζώνης τη δεκαετία του 2010, η Γερμανία και οι Κάτω Χώρες αντιτάχθηκαν σταθερά στα σχέδια της Επιτροπής για μόνιμη έκδοση ομολόγων εκ μέρους των χωρών, ενώ επέτρεψαν το πρόγραμμα μετά την πανδημία του Covid μόνο επειδή ήταν μια εφάπαξ ενέργεια.
Παρόλο που η Επιτροπή διαθέτει την υψηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση ΑΑΑ, το κόστος δανεισμού της είναι συγκριτικά υψηλό, καθώς η έκδοση ομολόγων της θεωρείται προσωρινή και δεν κατατάσσεται ως κρατικός εκδότης στις αγορές ομολόγων.
Με σχετικά χαμηλό χρέος και ισχυρές πιστοληπτικές αξιολογήσεις, το Βερολίνο και η Χάγη δεν έχουν τίποτα να κερδίσουν από την ισπανική πρωτοβουλία, καθώς μπορούν να δανειστούν με χαμηλότερο κόστος από την Επιτροπή υπό το δικό τους όνομα.
Για να τις πείσει, η Ισπανία πρότεινε να αντισταθμιστούν τα επιπλέον κόστη που θα επωμιστούν από το κοινό χρέος της ΕΕ μέσω ενός νέου χρηματοδοτικού μηχανισμού, του λεγόμενου «Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Κρατικών Ομολόγων» (ESF), ο οποίος θα επιτρέπει στην Επιτροπή να εκδίδει ομόλογα για λογαριασμό των χωρών της ΕΕ και να διοχετεύει τα κεφάλαια μέσω δανείων.
Στο έγγραφο υποστηρίζεται ότι η σημαντικά αυξημένη έκδοση ομολόγων θα μειώσει το ασφάλιστρο κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές από την Επιτροπή.
«Με την πάροδο του χρόνου, η επακόλουθη αύξηση της ρευστότητας αναμένεται να μειώσει το κόστος χρηματοδότησης της ΕΕ σε επίπεδα κοντά — ή ενδεχομένως ακόμη και κάτω — από αυτά της Γερμανίας, επιφέροντας εξοικονόμηση για τις συμμετέχουσες χώρες», αναφέρεται στην πρόταση.
Από το 2028
Η Ισπανία επιθυμεί το νέο σύστημα να τεθεί σε εφαρμογή μόλις μπει σε ισχύ ο επόμενος επταετής προϋπολογισμός της Ένωσης το 2028 και να περιοριστεί στις χώρες που τηρούν τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ. Εάν συμμετάσχουν όλες οι χώρες και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, το ταμείο διάσωσης της Ευρωζώνης, το ESF θα μπορούσε να ανέλθει στα 850 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, αναφέρεται στο έγγραφο.
Ωστόσο, η συμμετοχή του Βερολίνου και της Χάγης — η οποία θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί — θεωρείται κρίσιμη για να προσδώσει οικονομική αξιοπιστία στο σχέδιο.
Αν και η συμμετοχή θα είναι εθελοντική, η συμμετοχή των πέντε μεγαλύτερων εκδοτών της ευρωζώνης — Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ισπανίας και Κάτω Χωρών — είναι απαραίτητη για να προχωρήσει η πρωτοβουλία, σύμφωνα με την πρόταση.
