Τα παιδιά που εμβολιάζονται κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) στην ηλικία των 12–13 ετών έχουν σχεδόν μηδενικό κίνδυνο να πεθάνουν από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας πριν από την ηλικία των 30 ετών. Αυτό απέδειξε η πρώτη μελέτη που αποδεικνύει με τόσο σαφή τρόπο ότι το εμβόλιο όχι μόνο προλαμβάνει την ασθένεια αλλά και σώζει ζωές.
Στην Αγγλία, το εμβόλιο άρχισε να προσφέρεται σε μαθήτριες σχολικής ηλικίας το 2008 και από τότε τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Υπολογίζεται ότι περίπου 200 ζωές έχουν ήδη σωθεί χάρη στον εμβολιασμό. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι την περίοδο 2020–2024 δεν καταγράφηκε κανένας θάνατος από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας σε γυναίκες ηλικίας 20 έως 24 ετών, ενώ χωρίς το πρόγραμμα εμβολιασμού θα αναμένονταν περίπου 23 θάνατοι.
Ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Πίτερ Σασιένι, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα εντυπωσιακά, τονίζοντας ότι είναι αξιοσημείωτο πως μία μόνο ένεση μπορεί να σχεδόν εξαλείψει έναν συγκεκριμένο τύπο καρκίνου. Παρόλα αυτά, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο, με περίπου 3.300 νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο.
Ο HPV είναι ένας ιός που μεταδίδεται κυρίως μέσω στενής δερματικής επαφής και ευθύνεται για περίπου το 99% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Οι περισσότερες λοιμώξεις υποχωρούν χωρίς επιπλοκές, όμως σε ορισμένα άτομα προκαλούν κυτταρικές αλλοιώσεις που, μετά από αρκετά χρόνια, μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα οφέλη του εμβολίου θα γίνουν ακόμη μεγαλύτερα στο μέλλον, καθώς οι εμβολιασμένες γενιές μεγαλώνουν και περισσότερα άτομα προστατεύονται από τη νόσο. Ο οργανισμός Cancer Research UK χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «σημαντικό ορόσημο», επισημαίνοντας όμως ότι τα ποσοστά εμβολιασμού παραμένουν χαμηλότερα από τα επιθυμητά.
Συγκινητική είναι η ιστορία της Αλεξάνδρα Λεγκ, η οποία αποφοίτησε από το σχολείο λίγο πριν από την εισαγωγή του εμβολίου στην Αγγλία. Το 2021, σε ηλικία 30 ετών και ενώ προετοίμαζε τον γάμο της, διαγνώστηκε με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Η θεραπεία της περιλάμβανε χειρουργική επέμβαση με αφαίρεση λεμφαδένων, ωστόσο οι γιατροί κατάφεραν να διατηρήσουν μέρος του τραχήλου της μήτρας, δίνοντάς της τη δυνατότητα να αποκτήσει παιδί. Έναν χρόνο αργότερα γέννησε την κόρη της, την οποία θεωρεί πραγματικό «θαύμα». Η ίδια υποστηρίζει θερμά τον εμβολιασμό και δηλώνει ότι όταν η κόρη της φτάσει στην κατάλληλη ηλικία θα εμβολιαστεί χωρίς δισταγμό.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η μείωση των θανάτων που έχει ήδη καταγραφεί αποτελεί μόνο την αρχή. Καθώς περνούν τα χρόνια, αναμένεται να σωθούν ακόμη περισσότερες ζωές, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης υψηλών ποσοστών εμβολιασμού.
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου έχει θέσει ως στόχο την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας έως το 2040. Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι μόνο το 76% των κοριτσιών στην Αγγλία είχε εμβολιαστεί έως την ηλικία των 15 ετών, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από το 90% που θεωρεί απαραίτητο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για την ουσιαστική εξάλειψη της νόσου.
Οι αρμόδιοι φορείς καλούν όσους νέους δεν έχουν εμβολιαστεί να αξιοποιήσουν τις διαθέσιμες ευκαιρίες αναπλήρωσης του εμβολιασμού. Παράλληλα, οι γυναίκες ηλικίας 25 έως 64 ετών εξακολουθούν να ενθαρρύνονται να συμμετέχουν τακτικά στον προληπτικό έλεγχο του τραχήλου της μήτρας, καθώς ο προσυμπτωματικός έλεγχος παραμένει βασικό μέσο έγκαιρης διάγνωσης. Από το 2019 το εμβόλιο χορηγείται και στα αγόρια, προστατεύοντάς τα από διάφορες μορφές καρκίνου, όπως του πρωκτού, του πέους, του στόματος και του λαιμού, ενώ ταυτόχρονα μειώνει τη μετάδοση του ιού στον γενικό πληθυσμό.
