Η γάτα είναι ίσως το πιο αινιγματικό και συναρπαστικό κατοικίδιο, με εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν τη συμπεριφορά της. Τώρα, μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να ρίξει φως στον χαρακτήρα της, αποδεικνύοντας επιστημονικά αυτό που οι γατόφιλοι γνωρίζουν ήδη: κάθε γάτα έχει τη δική της, ξεχωριστή προσωπικότητα, η οποία μάλιστα συνδέεται άμεσα με τη ράτσα της.
Οι ερευνητές εντόπισαν αρκετά χαρακτηριστικά προσωπικότητας που διαφέρουν από τη μία γάτα στην άλλη, ακόμα και από τη μία ράτσα στην άλλη.
Η κατανόηση αυτών των διαφορών θα μπορούσε να διαδραματίσει βασικό ρόλο στη βελτίωση της ευζωίας των αιλουροειδών και στο να βοηθήσει τους ιδιοκτήτες να ανταποκριθούν καλύτερα στις ανάγκες των κατοικίδιων τους.
Γάτα: Τα 5 κύρια χαρακτηριστικά προσωπικότητας
Όπως οι άνθρωποι και πολλά άλλα ζώα, έτσι και οι γάτες εμφανίζουν ατομικά μοτίβα προσωπικότητας που επηρεάζουν τον τρόπο συμπεριφοράς τους. Ορισμένες είναι περιπετειώδεις και παιχνιδιάρικες, ενώ άλλες είναι πιο επιφυλακτικές ή συγκρατημένες. Η αναγνώριση αυτών των διαφορών έχει μεγάλη σημασία, διότι οι γάτες απαιτούν διαφορετικά περιβάλλοντα ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία τους.
►Γιατί η γάτα μου κοιμάται πάνω μου: Τι αποκαλύπτει η επιστήμη
Για παράδειγμα, οι ιδιαίτερα δραστήριες γάτες χρειάζονται συχνά περισσότερα ερεθίσματα και παιχνίδια για να παραμένουν χαρούμενες. Αντίθετα, οι λιγότερο ενεργητικές γάτες μπορεί να είναι απόλυτα ικανοποιημένες με μια πιο ήρεμη ρουτίνα. Εν τω μεταξύ, οι πιο φοβιτσιάρικες γάτες επωφελούνται σημαντικά από επιπλέον κρυψώνες ή ασφαλείς χώρους, όπου μπορούν να αποσυρθούν όταν αισθάνονται κατακλυσμένες από έντονα συναισθήματα.
Παρόλο που οι γάτες συγκαταλέγονται στα πιο δημοφιλή κατοικίδια παγκοσμίως, οι προσωπικότητές τους ιστορικά έχουν μελετηθεί πολύ λιγότερο σε σχέση με αυτές των σκύλων. Ένας βασικός λόγος είναι ότι πολλές προηγούμενες μελέτες βασίστηκαν σε ερωτηματολόγια συμπεριφοράς που δεν είχαν επικυρωθεί επιστημονικά. Για να καλύψουν αυτό το κενό, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι στη Φινλανδία διεξήγαγαν μια μεγάλης κλίμακας μελέτη, όπως αναφέρει το futura, που επικεντρώθηκε αποκλειστικά στη συμπεριφορά και την προσωπικότητα των γατών.
Μια τεράστια έρευνα με πάνω από 4.300 γάτες
Η ερευνητική ομάδα συγκέντρωσε δεδομένα από περισσότερες από 4.300 γάτες σε ολόκληρη τη Φινλανδία. Οι ιδιοκτήτες συμπλήρωσαν ένα ειδικά σχεδιασμένο διαδικτυακό ερωτηματολόγιο, προκειμένου να αξιολογηθούν τα συμπεριφορικά χαρακτηριστικά με τον πλέον αξιόπιστο τρόπο.
Για να διασφαλιστεί η εγκυρότητα των αποτελεσμάτων, οι ερευνητές ζήτησαν αργότερα από ορισμένους συμμετέχοντες να συμπληρώσουν ξανά το ερωτηματολόγιο αρκετούς μήνες μετά. Αυτό επέτρεψε στην ομάδα να επαληθεύσει τη συνέπεια των απαντήσεων. Από αυτό το μεγάλο σύνολο δεδομένων, οι επιστήμονες εντόπισαν επτά βασικά χαρακτηριστικά που περιγράφουν τη συμπεριφορά των αιλουροειδών, τα οποία αντιστοιχούν σε πέντε διαστάσεις προσωπικότητας και δύο συμπεριφορικές τάσεις:
- Δραστηριότητα και διάθεση για παιχνίδι
- Φόβος
- Επιθετικότητα προς τους ανθρώπους
- Κοινωνικότητα προς τους ανθρώπους
- Κοινωνικότητα προς άλλες γάτες
- Προβλήματα με την άμμο υγιεινής (μη χρήση ή λανθασμένη χρήση)
- Υπερβολική περιποίηση (έντονο γλείψιμο)
Συνολικά, αυτά τα χαρακτηριστικά παρέχουν ένα σαφέστερο πλαίσιο για την κατανόηση του πώς συμπεριφέρονται οι μεμονωμένες γάτες και πώς αλληλεπιδρούν τόσο με τους ανθρώπους όσο και με άλλα ζώα.
Πώς διαφέρει η συμπεριφορά ανάμεσα στις ράτσες γατών
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης είναι ότι τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας φαίνεται να διαφέρουν ξεκάθαρα μεταξύ των ρατσών.
Μεταξύ των 26 ρατσών που συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα, η Ρωσική Μπλε εντοπίστηκε ως η πιο φοβιτσιάρικη.
Στον αντίποδα, η γάτα Αβησσυνίας (μια ράτσα με καταγωγή από την Ασία), βρέθηκε να είναι η λιγότερο δειλή.
Η γάτα Βεγγάλης αναδείχθηκε ως η πιο ενεργητική και παιχνιδιάρικη ράτσα.
H Περσική και η Εξωτική Κοντότριχη ήταν γενικά πιο χαλαρές και πολύ λιγότερο δραστήριες.
Η μελέτη ανέδειξε επίσης συμπεριφορικά μοτίβα που συνδέονται με τις συνήθειες περιποίησης, με τις γάτες Σιάμ και τις Μπαλινέζικες να παρουσιάζουν τα υψηλότερα επίπεδα υπερβολικής περιποίησης.
«Απόδειξη» ότι οι γάτες Σιάμ περιποιούνται ή βάζουν άλλους γάτους να το κάνουν όταν «βαριούνται»:
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ένα άλλο αξιοσημείωτο αποτέλεσμα αφορά την Τουρκική Βαν (γνωστή και ως γάτα Βαν). Αυτή η ράτσα σημείωσε σημαντικά υψηλότερα ποσοστά επιθετικότητας προς τους ανθρώπους και προσδιορίστηκε ως η λιγότερο κοινωνική με τις άλλες γάτες.
Γάτα και συμπεριφορά: Γιατί έχει σημασία να κατανοήσουμε την προσωπικότητα της
Αυτά τα ευρήματα είναι κάτι περισσότερο από απλές ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τους λάτρεις των γατών. Μπορούν να βοηθήσουν τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα τους γενετικούς, περιβαλλοντικούς και προσωπικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη συμπεριφορά των αιλουροειδών.
Με βαθύτερη γνώση αυτών των χαρακτηριστικών, οι κτηνίατροι, οι εκτροφείς και οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων ενδέχεται να είναι σε θέση να δημιουργήσουν περιβάλλοντα που ταιριάζουν καλύτερα στην ιδιοσυγκρασία κάθε γάτας. Για παράδειγμα, ορισμένες γάτες μπορεί να ευδοκιμούν σε πολυάσχολα σπίτια με πολλά ερεθίσματα, ενώ άλλες να προτιμούν ένα πιο ήσυχο περιβάλλον.
Ωστόσο, η μελέτη αναγνωρίζει επίσης αρκετούς περιορισμούς. Πρώτον, οι πληροφορίες σχετικά με τη ράτσα, την ηλικία και το φύλο παρασχέθηκαν από τους ιδιοκτήτες και ενδέχεται να μην ήταν πάντα απολύτως ακριβείς, ιδίως για γάτες χωρίς επίσημα αρχεία γενεαλογίας. Δεύτερον, οι προσδοκίες των ιδιοκτητών για ορισμένες ράτσες θα μπορούσαν να έχουν επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ερμήνευσαν τη συμπεριφορά της γάτας τους.
Τέλος, ο πληθυσμός που μελετήθηκε ενδέχεται να μην αντιπροσωπεύει απόλυτα το σύνολο των γατών στη Φινλανδία, καθώς η συμμετοχή απαιτούσε τη συμπλήρωση διαδικτυακού ερωτηματολογίου, αποκλείοντας όσους δεν χρησιμοποιούν το διαδίκτυο ή τα social media, όπου και προωθήθηκε κυρίως η έρευνα.
Παρόλα αυτά, η έρευνα προσφέρει μια από τις πιο λεπτομερείς ματιές στα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των γατών μέχρι σήμερα, ενισχύοντας επιστημονικά κάτι που πολλοί ιδιοκτήτες γνωρίζουν ήδη εμπειρικά: κάθε γάτα έχει πραγματικά τον δικό της, μοναδικό χαρακτήρα.
