Μελέτη από το King’s College London αποκάλυψε μια απρόσμενη αλληλεπίδραση ανάμεσα στη διατροφή και τη λειτουργία της μάσησης. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μάσηση τσίχλας με ζάχαρη, μετά την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε νιτρικά άλατα, όπως το παντζάρι, το σπανάκι και το λάχανο kale, μπορεί να ενισχύσει προσωρινά την παραγωγή μιας ουσίας που συμβάλλει στη χαλάρωση των αιμοφόρων αγγείων και στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.
Τα νιτρικά άλατα υπάρχουν φυσικά σε πολλά πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όμως για να αξιοποιηθούν από τον οργανισμό χρειάζεται πρώτα να μετατραπούν σε νιτρώδη από τα βακτήρια που ζουν στο στόμα. Στη συνέχεια, τα νιτρώδη μετατρέπονται σε μονοξείδιο του αζώτου, μια ουσία που διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία, βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος και συμβάλλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.
Οι επιστήμονες γνώριζαν ήδη ότι τα βακτήρια του στόματος παίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία, όμως δεν ήταν σαφές αν η οξύτητα του σάλιου επηρεάζει την αποτελεσματικότητά της. Με αυτή την αφορμή, η ερευνητική ομάδα διερεύνησε αν η μάσηση τσίχλας που περιέχει ζάχαρη, η οποία μειώνει το pH του στόματος και το κάνει πιο όξινο, μπορεί να διευκολύνει τη μετατροπή των νιτρικών σε νιτρώδη.
Για τη μελέτη συμμετείχαν υγιείς εθελοντές, οι οποίοι αρχικά κατανάλωσαν μια μικρή ποσότητα χυμού παντζαριού, γνωστού για την υψηλή περιεκτικότητά του σε νιτρικά άλατα. Στη συνέχεια, για διάστημα τριών έως έξι ωρών, μάσησαν είτε τσίχλα με ζάχαρη είτε τσίχλα χωρίς ζάχαρη. Κατά τη διάρκεια του πειράματος οι ερευνητές συνέλεγαν δείγματα αίματος και σάλιου, ενώ παρακολουθούσαν συνεχώς την αρτηριακή πίεση των συμμετεχόντων. Μετά από μία εβδομάδα, όλοι επανέλαβαν τη διαδικασία χρησιμοποιώντας το άλλο είδος τσίχλας, ώστε να συγκριθούν αξιόπιστα τα αποτελέσματα.
Τα ευρήματα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Η τσίχλα με ζάχαρη μείωσε σημαντικά το pH του σάλιου, δημιουργώντας ένα πιο όξινο περιβάλλον μέσα στο στόμα. Ως αποτέλεσμα, τα επίπεδα των νιτρωδών στο σάλιο αυξήθηκαν κατά περίπου 45%, ενώ στο αίμα καταγράφηκε αύξηση περίπου 25% σε σχέση με την τσίχλα χωρίς ζάχαρη.
Παράλληλα, παρατηρήθηκε και μια μικρή αλλά μετρήσιμη πτώση της αρτηριακής πίεσης. Η συστολική πίεση, δηλαδή η πίεση όταν η καρδιά συστέλλεται και προωθεί το αίμα, μειώθηκε κατά σχεδόν 3 mmHg, ενώ η διαστολική πίεση, που μετριέται όταν η καρδιά χαλαρώνει μεταξύ των παλμών, μειώθηκε κατά περίπου 2 mmHg.
Παρότι τα αποτελέσματα φαίνονται ενθαρρυντικά, οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν πρέπει να εκληφθούν ως σύσταση για συστηματική κατανάλωση τσίχλας με ζάχαρη προκειμένου να μειωθεί η αρτηριακή πίεση. Η επίδραση ήταν προσωρινή και διήρκεσε μόνο λίγες ώρες, ενώ η συχνή κατανάλωση ζάχαρης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο τερηδόνας, μεταβολικών διαταραχών και άλλων προβλημάτων υγείας.
Ωστόσο, η ανακάλυψη ανοίγει νέες προοπτικές για την αξιοποίηση των διατροφικών νιτρικών, ιδιαίτερα στον χώρο του αθλητισμού. Τα τελευταία χρόνια πολλοί αθλητές καταναλώνουν χυμό παντζαριού πριν από τις προπονήσεις ή τους αγώνες, καθώς έχει αποδειχθεί ότι τα νιτρικά μπορούν να βελτιώσουν την αντοχή, την αποδοτικότητα των μυών και την αθλητική επίδοση.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αν βρεθεί ένας ασφαλής τρόπος να ενισχυθεί η μετατροπή των νιτρικών σε νιτρώδη χωρίς τη χρήση ζάχαρης, τα οφέλη θα μπορούσαν να είναι ακόμη μεγαλύτερα.
Στόχος τους είναι να αναπτυχθούν εναλλακτικές λύσεις που θα είναι φιλικές προς τα δόντια και τον μεταβολισμό, αλλά θα προσφέρουν την ίδια βελτίωση στη βιοδιαθεσιμότητα των νιτρικών.
Όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς της μελέτης, τα βακτήρια του στόματος αποτελούν έναν κρίσιμο αλλά συχνά παραγνωρισμένο παράγοντα για την καρδιαγγειακή υγεία. Η δημιουργία ενός πιο ευνοϊκού περιβάλλοντος για τη δράση τους μπορεί να αυξήσει την παραγωγή των ωφέλιμων ενώσεων που χαλαρώνουν τα αιμοφόρα αγγεία και βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος.
Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει τώρα μια μεγαλύτερη μελέτη με τη συμμετοχή αθλητών, προκειμένου να εξετάσει αν η ενίσχυση της μετατροπής των νιτρικών μπορεί να βελτιώσει όχι μόνο την αρτηριακή πίεση αλλά και την αθλητική απόδοση. Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν, θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη νέων διατροφικών στρατηγικών που θα αξιοποιούν τα φυσικά οφέλη των λαχανικών πλούσιων σε νιτρικά, χωρίς τις αρνητικές συνέπειες της αυξημένης κατανάλωσης ζάχαρης.
