Στην εξάρθρωση τεράστιου εγκληματικού δικτύου, που λειτουργούσε ένα εκτεταμένο διαδικτυακό σύστημα απάτης, προχώρησαν οι αυστριακές και αλβανικές αρχές με τη στήριξη της Europol και της Eurojust. Το δίκτυο είχε εξαπλώσει τα «πλοκάμια» του σε πολλές χώρες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα, αλλά και εκτός Ευρώπης. Συγκεκριμένα θύματα της απάτης έχουν εντοπιστεί μεταξύ άλλων σε Ιταλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Καναδά και Ηνωμένο Βασίλειο.
Η επιχείρηση, που διήρκεσε πάνω από δύο χρόνια, οδήγησε στη σύλληψη δέκα ατόμων, σε έρευνες σε πολλαπλές εγκαταστάσεις και στην κατάσχεση σχεδόν 900.000 ευρώ σε μετρητά.
Το εγκληματικό δίκτυο, το οποίο φέρεται να λειτουργούσε αρκετά τηλεφωνικά κέντρα στα Τίρανα της Αλβανίας, εκτιμάται ότι προκάλεσε σημαντικές οικονομικές ζημιές, που ανέρχονται τουλάχιστον στα 50 εκατομμύρια ευρώ. Τα τηλεφωνικά κέντρα ήταν οργανωμένα και δομημένα επαγγελματικά, θυμίζοντας νόμιμες επιχειρήσεις, με σαφή κατανομή ρόλων και ιεραρχική διοίκηση.
Η παγίδα των «επενδύσεων με υψηλές αποδόσεις»
Το εγκληματικό δίκτυο προσέλκυε τα θύματα του μέσω φαινομενικά νόμιμων διαδικτυακών πλατφορμών επενδύσεων με παραπλανητικές διαφημίσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή μέσω αναζητήσεων στο διαδίκτυο. Τα θύματα δελεάζονταν από την υπόσχεση υψηλών αποδόσεων. Μετά την αρχική εγγραφή τους σε αυτούς τους ψεύτικους online μεσίτες, τους ανατίθεντο «σύμβουλοι διατήρησης» (retention agents), οι οποίοι υποδύονταν επενδυτικούς συμβούλους ή μεσίτες.
Οι εν λόγω «σύμβουλοι» διαχειρίζονταν τους λογαριασμούς των θυμάτων για μεγάλα χρονικά διαστήματα, χρησιμοποιώντας συχνά λογισμικό απομακρυσμένης πρόσβασης για να αποκτήσουν πλήρη έλεγχο των ηλεκτρονικών συσκευών τους. Οι απατεώνες προσποιούνταν επαγγελματική εξειδίκευση και ασκούσαν ψυχολογική πίεση, προκειμένου να πείσουν τα θύματα να πραγματοποιήσουν επιπλέον επενδύσεις, ισχυριζόμενοι ψευδώς ότι θα αποφέρουν κέρδη.
Στην πραγματικότητα, τα χρήματα δεν επενδύονταν ποτέ, αλλά διοχετεύονταν σε ένα περίπλοκο διεθνές σύστημα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, καταλήγοντας τελικά στα χέρια της εγκληματικής οργάνωσης.
Μια εγκληματική οργάνωση με τηλεφωνικά κέντρα και εταιρική δομή
Τα μέλη του εγκληματικού δικτύου ήταν οργανωμένοι σε ομάδες των έξι έως οκτώ ατόμων, καθεμία εξειδικευμένη σε συγκεκριμένη γλώσσα ώστε να στοχεύει αντίστοιχες εθνικές αγορές. Μεταξύ των γλωσσών περιλαμβάνονταν τα γερμανικά, αγγλικά, ιταλικά, ελληνικά και ισπανικά.
Όπως συμβαίνει συχνά σε επενδυτικές απάτες, η οικειότητα με τη γλώσσα χρησιμοποιούνταν για τη δημιουργία εμπιστοσύνης. Οι ύποπτοι αξιοποιούσαν αυτό το στοιχείο για να εξαπατήσουν τα θύματά τους, παρουσιάζοντας ψευδείς επενδυτικές ευκαιρίες και πείθοντάς τα να μεταφέρουν μεγάλα χρηματικά ποσά.
Η κλίμακα και ο επαγγελματισμός του δικτύου αποτυπώνονταν στη δομή του, η οποία περιλάμβανε έως και 450 εργαζομένους σε διάφορα τμήματα, όπως η προσέλκυση πελατών (από «conversion agents») και η εξυπηρέτηση πελατών (από «retention agents»). Επιπλέον, υπήρχαν εξειδικευμένες ομάδες για διοίκηση, οικονομικά, πληροφορική, ανθρώπινο δυναμικό και άλλες υποστηρικτικές λειτουργίες.
Οι επικεφαλής ομάδων επέβλεπαν τις καθημερινές δραστηριότητες, ενώ ένας διαχειριστής σε κάθε τηλεφωνικό κέντρο συντόνιζε και καθοδηγούσε τόσο τους επικεφαλής όσο και τη συνολική λειτουργία. Οι χειριστές λάμβαναν μηνιαίο μισθό περίπου 800 ευρώ, καθώς και προοδευτική προμήθεια για κάθε επιτυχημένη «σύμβαση», η οποία καταβαλλόταν εν μέρει σε μετρητά και εν μέρει μέσω τραπεζικής μεταφοράς.
Απάτη σε πρώτο και… δεύτερο βαθμό
Ως αποτέλεσμα αυτών των σχημάτων απάτης, τα θύματα μετέφεραν μεγάλα χρηματικά ποσά, που εκτιμάται ότι ξεπερνούν τα 50 εκατομμύρια ευρώ. Οι δράστες επανεπικοινωνούσαν επίσης με θύματα που είχαν ήδη υποστεί απώλειες μέσω ψεύτικων πλατφορμών, προσφέροντας δήθεν υπηρεσίες ανάκτησης των χρημάτων τους.
Όσοι ενδιαφέρονταν καλούνταν να ανοίξουν λογαριασμούς σε πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων και να καταβάλουν αρχική κατάθεση 500 ευρώ. Οι χειριστές, χρησιμοποιώντας ψευδώνυμα, έπειθαν τα θύματα να πραγματοποιήσουν αυτή την πληρωμή, επιχειρώντας να τα εξαπατήσουν εκ νέου.
Αυστρο-αλβανική έρευνα με τη διασύνδεση της Europol
Η έρευνα ξεκίνησε αρχικά από τις αυστριακές αρχές, λόγω του μεγάλου αριθμού θυμάτων που εντοπίστηκαν στη Βιέννη γύρω στον Ιούνιο του 2023. Τον Απρίλιο του 2024, οι αυστριακές αρχές, μέσω της Europol, απηύθυναν αίτημα προς τις αλβανικές αρχές για παροχή πληροφοριών σχετικά με μια διεύθυνση IP που φερόταν να χρησιμοποιείται από τους δράστες, οι οποίοι βρίσκονταν στην επικράτεια της Αλβανίας. Κατόπιν αυτού, οι αλβανικές αρχές ξεκίνησαν ποινική έρευνα.
Με τη στήριξη της Eurojust, συγκροτήθηκε κοινή ερευνητική ομάδα, που οδήγησε σε συντονισμένη επιχείρηση στις 17 Απριλίου 2026. Οι έρευνες που πραγματοποιήθηκαν οδήγησαν στη σύλληψη δέκα ατόμων στα Τίρανα, καθώς και σε εφόδους σε τρία τηλεφωνικά κέντρα και εννέα ιδιωτικές κατοικίες, όπου κατασχέθηκαν:
- 891.735 ευρώ σε μετρητά,
- 443 υπολογιστές,
- 238 κινητά τηλέφωνα,
- 6 φορητοί υπολογιστές,
- καθώς και διάφορα μέσα αποθήκευσης δεδομένων.
Τα θύματα αυτής της απάτης εντοπίστηκαν σε ολόκληρη την Ευρώπη και διεθνώς, μεταξύ άλλων σε Ιταλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Καναδά και Ηνωμένο Βασίλειο. Η πλήρης αποδόμηση της πληροφοριακής υποδομής και η συνεχιζόμενη ανάλυση των κατασχεθέντων δεδομένων αναμένεται να προσφέρουν περαιτέρω στοιχεία για τη λειτουργία του εγκληματικού δικτύου.
Εμπειρογνώμονες της Europol που συμμετείχαν στην επιχείρηση συνέβαλαν στην εξασφάλιση μεγάλου όγκου δεδομένων σχετικών με τις έρευνες. Τα δεδομένα αυτά θα διαμοιραστούν στις αρμόδιες αρχές άλλων χωρών που έχουν επηρεαστεί. Για την υποστήριξη της επιχείρησης δημιουργήθηκε επίσης ένα Εικονικό Κέντρο Συντονισμού (Virtual Command Post – VCP), προκειμένου να διευκολυνθεί η ανταλλαγή δεδομένων και αποδεικτικών στοιχείων.
Η Eurojust συντόνισε τη σύσταση κοινής ερευνητικής ομάδας μεταξύ αυστριακών και αλβανικών αρχών, με τη στήριξη του έργου Western Balkans Criminal Justice Project. Πέρα από τη δημιουργία της ομάδας, παρείχε βοήθεια σε συναντήσεις συντονισμού, χρηματοδότηση για την ημέρα δράσης και, μέσω του ίδιου προγράμματος, υπηρεσίες διερμηνείας.
